Kiribati là nước duy nhất trải dài trên bốn bán cầu

Kiribati (tên chính thức Cộng hòa Kiribati) là quốc đảo trải dài trên diện tích khoảng 811 km2, nằm ở trung tâm Thái Bình Dương, thuộc châu Đại Dương. Theo World Atlas, đây là quốc gia duy nhất có lãnh thổ nằm trên cả bốn bán cầu của trái đất, trong khi châu Phi là lục địa duy nhất được biết đến với đặc điểm địa lý tương tự.

Từ "hemisphere" (bán cầu) có nguồn gốc từ hēmisphairion trong ngôn ngữ Hy Lạp cổ đại, dùng để chỉ một nửa của một vật thể hình cầu. Cách sử dụng hiện đại của thuật ngữ "bán cầu" thường biểu thị sự phân chia thế giới làm hai, bằng cách sử dụng vĩ độ hoặc kinh độ.

Đường xích đạo là vĩ độ phân chia thế giới thành bán cầu Bắc và bán cầu Nam, trong khi đường kinh tuyến gốc (0 độ) phân chia thế giới thành bán cầu Đông và Tây. Tuy nhiên, hai bán cầu Đông và Tây thường được sử dụng trong bối cảnh chính trị, văn hóa hơn là địa lý.

Lãnh thổ các quốc gia thường nằm trong một bán cầu, trừ một số ngoại lệ như Mali, Algeria và Pháp nằm ở hai bán cầu.

Kiribati là nước duy nhất trải dài trên cả bốn bán cầu. Ảnh: Brilliant Maps

Kiribati từng chịu sự thống trị của Vương quốc Anh và giành được độc lập năm 1979. Quốc gia này sử dụng tiền tệ là đồng đôla Kiribati, tuy nhiên đôla Australia cũng được chấp nhận. Do thiếu nguồn tài nguyên thiên nhiên, Kiribati được xem là một trong những quốc gia kém phát triển nhất thế giới. Cá là mặt hàng xuất khẩu chính của đất nước.

Kiribati bao gồm 33 đảo san hô và rạn san hô trải rộng trên ba nhóm đảo: Gilbert, Phoenix và Line, nhưng chỉ 21 đảo có người sinh sống.

Thủ đô Kiribati là Nam Tarawa. Dân số cả nước tính đến năm 2018 là khoảng 120.000.

Quốc kỳ Kiribati có hình chim cốc biển

Theo Britannica, quốc kỳ Kiribati được treo lên lần đầu vào ngày 12/7/1979, khi đất nước giành được độc lập từ Anh. Thiết kế của nó dựa trên huy hiệu được trao cho các nhóm đảo vào năm 1937.

Tỷ lệ giữa chiều rộng và chiều dài của lá cờ là 1:2. Ba sóng xanh và ba sóng trắng ở nửa dưới đại diện cho Thái Bình Dương. Phía trên là nền màu đỏ in hình Mặt Trời màu vàng và một con chim cốc biển địa phương. Tất cả chi tiết trên cờ đều thể hiện đặc điểm nhận biết quốc đảo. 

Quốc kỳ Kiribati. Ảnh: Radio NZ  Cây dừa gắn liền với đời sống người dân Kiribati Cảnh quan trên mỗi hòn đảo ở Kiribati đều có bóng dáng cây dừa. Do đặc điểm sinh thái của đảo san hô, đây là một trong số ít loài cây có thể phát triển trên mảnh đất cằn cỗi, ít dinh dưỡng. Britannica thông tin, cùng với các thực phẩm từ rạn san hô và đại dương, dừa là nguyên liệu chính trong bữa ăn của người dân. Không chỉ quả dừa, nhựa dừa ngọt lành, giàu vitamin được lấy từ cuống hoa cũng được ưa chuộng, sử dụng như thức uống dành cho trẻ em hoặc để làm siro. Khi để lên men, nó trở thành đồ uống có cồn. Những đứa trẻ địa phương đùa nghịch trên cây dừa ở đảo Abaiang, Kiribati. Ảnh: Tara Expeditions Một số cây trồng khác ở Kiribati bao gồm khoai môn đầm lầy khổng lồ, sa kê, cọ Pandanus và cây vả (sung) bản địa. Theo trang Every Culture, dù hàng hóa nhập khẩu như gạo, bột mì, bơ, cá và thịt đóng hộp ngày càng phong phú, thực phẩm địa phương vẫn là thành phần chính trong bữa ăn. Không phát triển nông nghiệp, người dân sống dựa vào nghề đánh bắt cá. Hải sản như tôm hùm đất, sò tai tượng rất phổ biến, có thể được nướng, chiên hoặc hấp. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức ở Kiribati Ngôn ngữ chính thức ở Kiribati là tiếng Gilbert và tiếng Anh. Do từng là thuộc địa của thực dân Anh, tiếng Anh được sử dụng rộng rãi ở Kiribati cho đến ngày nay. Theo World Atlas, hầu hết trường học xem tiếng Anh như một phương tiện giảng dạy. Các sự kiện và nghi lễ chính thức được tổ chức trong nước thường dùng tiếng Anh cho mục đích giao tiếp. Hầu hết công dân trên đảo cũng trò chuyện với du khách nước ngoài bằng ngôn ngữ này.   Người dân Kiribati. Ảnh: Philosophical Investigations Trong khi hơn 80% dân số thông thạo tiếng Anh, tiếng Gilbert của người bản địa vẫn giữ được bản chất, không giống nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới bị thay thế hoặc pha trộn bởi tiếng Anh trong quá trình toàn cầu hóa. Gần 90% người dân hiểu và nói trôi chảy tiếng mẹ đẻ, sử dụng ở nhà hoặc các địa điểm công cộng. Tiếng Gilbert rất độc đáo nhờ tuân theo cấu trúc câu "động từ - tân ngữ - chủ ngữ". Fiji hay quần đảo Solomon cũng sử dụng ngôn ngữ này do tương tác với Kiribati.  Tôn giáo chủ yếu ở Kiribati là Kito giáo Ngày nay, đại đa số dân chúng (khoảng 96%) Kiribati được xác định là tín đồ Kito giáo, theo World Atlas. Trong đó, 55,6% tự coi mình là người Giáo hội Công giáo Roma (một nhánh của Kito giáo) và 33,5% theo Kiribati Uniting Church, giáo phái được thành lập vào năm 1968 ở Kiribati.  Nhà thờ Công giáo ở Bikenibeu, Tarawa, Kiribati. Ảnh: Leue Photo Ngoài ra, Bahá'í giáo đã được truyền bá cho dân cư của đảo quốc vào năm 1916, hiện thu hút 2,3% tín đồ. Nó là tôn giáo phổ biến thứ hai ở Kiribati. >>Quay lại Thùy Linh - Tổng hợp

Bí mật đại dương ẩn giấu ở khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất thế giới

Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng tại Cộng hòa Kiribati là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2008.

Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng, Kiribati

Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng có tên tiếng Anh là Phonenix Island nằm trên 8 hòn đảo thuộc nhóm đảo Phượng Hoàng của nước cộng hòa Kiribati khu vực phía nam Thái Bình Dương.

Cho đến nay, Khu bảo tồn trên đảo Phượng Hoàng được coi là khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất thế giới với những giá trị đa dạng sinh học nổi bật toàn cầu.

Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng nằm trên một vùng biển rộng lớn với diện tích khoảng 408.250 km2.

Năm 2006, chính phủ nước cộng hòa Kiribati đã cho thành lập khu bảo tồn quốc gia này với mục đích bảo vệ môi trường biển và các loài sinh vật biển ở đây.

Skip in 3...

Ad finishes in 25 seconds

Theo các nhà khoa học, khu bảo tồn là ngôi nhà của hơn 800 loài sinh vật biển khác nhau trong đó gồm 200 loài san hô, 500 loài cá, 18 loài động vật biển có vú và 88 loài chim biển... Minh chứng cho một trong những hệ sinh thái biển đa dạng nhất hành tinh. Thế giới đại dương nơi đây ẩn giấu nhiều bí mật được lưu giữ qua hàng triệu năm. Nhiều loài sinh vật biển quý hiếm cũng được tìm thấy cư ngụ tại khu bảo tồn này như: cá mập, cá vẹt, cá mú, cá đuối, rùa biển, cá heo, trai khổng lồ.....

Nhiều loài sinh vật biển quý hiếm như: Cá mập, cá vẹt, cá nhám, cá đuối, rùa biển... được tìm thấy tai khu vực đảo Phượng Hoàng

Điều đặc biệt và gây ấn tượng rõ nét nhất đó chính là hệ san hô tại khu bảo tồn. Ở đây không chỉ có sự đa dạng về các loại san hồ mà còn là nơi có những loài san hô độc nhất trên thế giới. Có những loài san hô sống ở khu vực nước sâu nhưng cũng có những loài san hô sống ở vùng nước cạn. Những rạng san hô cạn này đã tạo thành một "mảnh đất" màu mỡ cho các loài chim biển tìm thức ăn. Hình thù san hô tại đảo cũng vô cùng lạ và đep mắt, có môt số loài san hô hình dáng y như những bông hoa nhỏ, lại có những rặng san hô xoắn vào nhau tạo thành một bông hoa lớn dưới lòng đại dương.

Bên cạnh những giá trị về sự đa dạng sinh học, khu bảo tồn thiên nhiên đảo Phượng Hoàng còn là nơi có những dãy núi lửa ngầm dưới lòng đại dương. Việc này càng tăng thêm sự đa dạng và đặc biệt về địa chất, địa mạo của toàn bộ khu vực.

Ẩn chứa những giá trị to lớn như vậy nhưng Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng lại được du khách quốc tế biết đến bởi vẻ đẹp như thiên đường của nó. Làn nước biển xanh trong vắt, những đàn cá nhiều màu sắc, kích thước, các rạn san hô ấn tượng và tuyệt đẹp. Tuy nhiên có một thực tế đáng lo ngại đó là Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng luôn luôn bị đe dọa. Mối đe dọa ở đây là hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu. Bởi sở hữu tầng địa chất đặc biệt do đó khu vực này càng trở nên nhạy cảm hơn với sự biến đổi khí hậu.

Từ nhiều năm nay Chính phủ Kiribati cùng với Tổ chức Unesco đã có nhiều chương trình nghiên cứu tìm cách bảo tồn di sản thiên nhiên này.

Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng được Unesco công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí (vii), (ix)

Tiêu chí (vii): Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng là một vùng hoang dã rộng lớn dưới lòng đại dương, là ngôi nhà cho hàng nghìn các loài động vật biển và sinh vật biển sinh sống. Trong đó có nhiều loài sinh vật biển quý hiếm cũng được tìm thấy cư ngụ tại khu bảo tồn này như: cá mập, cá vẹt, cá mú, cá đuối, rùa biển, cá heo, trai khổng lồ... Đặc biệt hơn cả là những rặng san hồ đầy màu sắc với hình dáng ấn tượng nơi đây. Những rạng san hô cạn ở đây đã tạo thành ngôi nhà lý tưởng cung cấp thức ăn cho nhiều loài chim biển.

Tiêu chí (ix): Hệ sinh vật đa dạng và phong phú của Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng là nguồn tư liệu vô giá cho các nhà khoa học trong quá trình tìm hiểu về sự sống và phát triển dưới lòng đại dương. Khu bảo tồn đảo Phượng Hoàng có giá trị như một phòng thí nghiệm thiên nhiên khổng lồ - nơi lưu giữ những công trình khoa học về quy trình tiến hóa và phát triển của hệ sinh thái biển Thái Bình Dương. Bên cạnh đó, qua việc nghiên cứu rạng san hô ở đây, các nhà khoa học còn tìm ra lời giải về tác động của sự biến đổi khí hậu cũng như giải pháp khắc phục tình trạng này.

Theo disanthegioi

Ngắm nhanh hòn đảo "thiên đường" sắp bị biến mất

Hồng Đức - Theo Trí Thức Trẻ

Tình trạng biến đổi khí hậu đang "nuốt chửng" các hòn đảo tại Thái Bình Dương và nạn nhân sắp tới chính là quốc đảo Kiribati xinh đẹp.

Những năm gần đây, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Trái đất nóng lên, những tảng băng vĩnh cửu tan dần ở hai cực khiến mực nước biển tăng dần. Một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất chính là quốc đảo Kiribati.

Kiribati là một quốc đảo có khí hậu nhiệt đới, nằm tại vùng trung tâm Thái Bình Dương, trên đường Xích đạo và giáp với Đường chuyển ngày quốc tế về phía Đông.

Hiện nay, với việc chỉ nằm trên mực nước biển 10cm, quốc đảo xinh đẹp Kiribati đang phải đối diện với nguy cơ bị nhấn chìm vĩnh viễn trong vài thập kỷ tới đây. Điều này sẽ khiến cuộc sống của hơn 105.000 người dân nơi đây bị xáo trộn và buộc phải di cư.

Quốc đảo gồm 32 rạn san hô vòng và một đảo san hô cao với tổng cộng diện tích khoảng hơn 3,5triệu km2. Hình ảnh trên là một đảo san hô vòng của Kiribati.

Theo ước tính, mực nước biển tại Thái Bình Dương mỗi năm tăng khoảng 2mm, nhưng tỷ lệ này chưa thực chính xác, con số cụ thể có lẽ còn cao hơn thế.

Một căn nhà bị bỏ hoang, ngập trong nước biển khi thủy triều dâng cao ở Tawara - thủ đô quốc đảo Kiribati.

Hiện, mực nước biển mới chỉ tăng nhẹ nhưng Kiribati đã gặp nhiều khó khăn do sự thay đổi đáng kể lượng mưa, thủy triều và bão. Nước mặn đã xâm nhập và ảnh hưởng tới nguồn nước ngọt trên một số đảo. Bên cạnh đó, hạn hán gia tăng khiến lượng nước ngọt có được từ mưa trở nên vô cùng hạn chế. 

Người phụ nữ đang tìm động vật có vỏ (trai, sò…) bên cạnh cây ngập mặn duy nhất.

Nguồn điện dân đảo sử dụng thường là pin năng lượng Mặt trời.

Điều này gây thiệt hại nặng nề cho mùa màng - nguồn lương thực chính để có thể nuôi sống người dân. Đây có thể coi là một vấn đề sinh tử đối với Kiribati, khi người dân có lúc buộc phải ăn khoai môn cầm cự vì đất mặn khiến không một loài cây nào sống nổi.

Hình ảnh người vợ đang đứng ở trên "bờ" giúp chồng bắt cá.

Trước viễn cảnh nền văn hóa hơn 4.000 năm sẽ bị xóa sổ trong tương lai không xa, ủy ban khí hậu của Liên Hợp Quốc cùng chính quyền địa phương đã đề ra một vài những giải pháp để cải thiện hiện tượng này.

Bức tường xây dựng để bảo vệ Tawara nay đã gần như bị nhấn chìm.

Đó là xây đê ngăn biển và thực hiện tái định cư cho người dân. Tuy nhiên, những biện pháp này chưa thực sự khả thi và để thực hiện được nó cũng không hề đơn giản.

Chính phủ Kiribati cũng tính đến một phương án di dời cả đất nước đến một nơi khác bằng việc xúc tiến mua 2.400 hecta đất trên hòn đảo chính của đảo quốc Fiji (một đảo quốc thuộc châu Đại Dương) là Viti Levu. 

Vùng đất được rao bán với giá 9,6 triệu USD ( tương đương 192 tỷ VND) - vẫn nằm trong khả năng chi trả của quốc đảo xinh đẹp. Đây hứa hẹn là một vùng đất bảo đảm cho tương lai. 

Rễ cây ngập nước biển - hệ quả của hiện tượng thủy triều dâng.

Nhưng dù sao, không ai mong muốn phải di dời quê hương của mình và đến vùng đất khá chật chội như vậy. Hơn thế nữa, nền kinh tế Kiribati chủ yếu dựa vào nguồn thu từ du lịch, liệu di chuyển sang khu mới, chính phủ sẽ còn trụ vững và phát triển hơn được không.

Quả thực, với rất nhiều phong cảnh đẹp mê hồn cùng truyền thống văn hóa hơn 4.000 năm, người dân Kiribati đòi hỏi nhiều hơn là phương án chỉ di dời cả đất nước đến một nơi khác.

Cùng ngắm nhìn lại những hình ảnh của quốc đảo xinh đẹp này trước khi nó biến mất khỏi bản đồ thế giới qua chùm ảnh và video dưới đây.

Khung cảnh này sẽ sớm biến mất?

Tòa tháp trước kia từng là trung tâm của hòn đảo.

Hình ảnh những cậu bé ngập trong bùn san hô liệu sẽ còn nữa khi nước biển ngày càng dâng cao, như muốn "nuốt chửng" cả quốc đảo.

* Bài viết có sử dụng tư liệu tham khảo từ các nguồn: Guardian, Telegraph, Wikipedia...

Map of Kiribati