Quần đảo Trung Mỹ - nơi đàn ông được quyền sống như phụ nữ

Đàn ông được quyền trở thành một omeggid, nghĩa là họ có thể sinh hoạt và làm việc giống như những người phụ nữ

Nằm giữa vùng nước yên tĩnh của biển Caribean, quần đảo Guna Yala (Panama) có bờ biển cát trắng, được bao phủ bởi hàng cọ và dừa xanh, theo BBC.

Từ xa xưa, vùng đất này đã hiện hữu một quan điểm tiến bộ: chấp nhận người chuyển giới. Trong khi ở nhiều nơi, mọi người thường bày tỏ thái độ cảm thông hay kỳ thị, người dân nơi đây không phân biệt những người như vậy. Họ xem đó là điều bình thường trong cuộc sống con người như đói thì ăn, khát thì uống hay buồn thì khóc.

Guna Yala là quần đảo nằm ngoài khơi bờ biển Panama. Ảnh: BBC.

"Mẹ đã dạy tôi cách làm ra những bộ quần áo thêu truyền thống molas đẹp đẽ này", Lisa vừa nói vừa thể hiện kỹ năng may vá lành nghề của mình. "Một số hình thù đại diện cho chim và động vật, nhưng một số lại rất mạnh mẽ. Chúng sẽ bảo vệ bạn khỏi những linh hồn ma quỷ", cô mỉm cười.

Giống như nhiều phụ nữ trên đảo, Lisa đang ngồi trên chiếc xuồng và bán những món đồ thủ công mỹ nghệ đẹp mắt cho du lịch. Ngoại trừ một điều, Lisa được sinh ra trong hình hài một cậu bé. Guna tồn tại một chế độ mẫu hệ - nơi phụ nữ là người phân phối thực phẩm, chủ sở hữu tài sản hay người có trọng trách chính. Ở đây, đàn ông có thể chọn để trở thành một omeggid, nghĩa là "giống như một người phụ nữ", để họ có thể sinh hoạt và làm việc giống như những phụ nữ khác.

Giới tính thứ ba được coi là hoàn toàn bình thường trên quần đảo này. Nếu một cậu bé bắt đầu thể hiện khuynh hướng nữ, gia đình cậu chấp nhận và cho phép cậu lớn lên như vậy. Một omeggid sẽ học những kỹ năng gắn liền với phụ nữ. Trên thực tế, hầu hết những omeggid sống trên đảo đều là bậc thầy trong việc làm ra những molas phức tạp nhất.

Diego Madi Dias, nhà nhân chủng học đang nghiên cứu tại Đại học Sao Paulo, đã sống với người Guna hơn hai năm. Ông chứng kiến tận mắt việc người phụ nữ ảnh hưởng lớn đến đàn ông Guna ra sao.

"Người Guna đã dạy tôi rằng trẻ em nên có tính tự chủ, khi cái tôi của chúng xuất phát từ con tim, hay từ bên trong, và bắt đầu biểu hiện sớm ra bên ngoài. Vì vậy, nếu một cậu bé bắt đầu có xu hướng nghiêng về giới khác, cậu không hề bị ngăn cản để sống đúng con người thật của mình", ông nói.

Nandin Solis Garcia sinh ra và lớn lên ở Guna Yala, là một giáo viên về sức khỏe chuyển giới và hoạt động vì quyền LGBT. Cô cho biết việc trưởng thành với giới tính khác không hề khó khăn vì những người này luôn nhận được sự hỗ trợ của gia đình, bạn bè và cộng đồng. Hầu hết người chuyển giới là nam sang nữ, trong khi nữ chuyển thành nam là rất hiếm, nhưng sau này họ cũng được chấp nhận như nhau. "Từ xa xưa trong lịch sử, người chuyển giới đã luôn có mặt tại Guna", cô nói.

Những người thuộc giới tính thứ ba ở đảo Guna không bị phân biệt đối xử. Ảnh:BBC.

Tại Đảo Cua, một trong những cộng đồng lớn nhất của Guna Yala, phụ nữ ở khắp nơi. Họ mặc quần áo thêu truyền thống đẹp mắt, bán hàng thủ công mỹ nghệ hay đồ ăn. Trái ngược với nhiều quốc gia Trung Mỹ khác như Guatemala hoặc Nicaragua, phụ nữ Guna dường như cởi mở và dễ bắt chuyện hơn.

Theo David, hướng dẫn viên du lịch trên đảo, phụ nữ ở Guna Yala có địa vị cao hơn. Một đám cưới truyền thống ở đây có nghi thức bắt cóc chú rể chứ không phải cô dâu, hay người đàn ông sẽ đến ở nhà cô dâu sau khi kết hôn. Người phụ nữ sẽ quyết định liệu người chồng có được chia sẻ của cải như cá, dừa hay chuối cho cha mẹ hoặc anh chị em của anh ta hay không.

Ngay cả các dịp lễ cũng được tổ chức để tôn vinh phụ nữ. Ba lễ kỷ niệm quan trọng nhất tại quần đảo Guna Yala là sự ra đời của một cô bé, lễ mừng tuổi dậy thì và lễ thành hôn. Trong những dịp đó, cộng đồng sẽ tập hợp để uống chicha - một loại bia địa phương rất nặng. Vào lễ kỷ niệm tuổi dậy thì, cô gái sẽ được xỏ nhẫn vàng ở cánh mũi.

"Vàng được xem là đồ quý giá, vì vậy phụ nữ đeo vàng để thể hiện giá trị của họ", một phụ nữ Guna lớn tuổi cho biết, chỉ vào chiếc nhẫn vàng trên mũi của mình.

Lisa vốn được sinh ra trong hình hài một cậu bé nhưng dần có khuynh hướng nữ khi lớn lên. Ảnh: BBC.

Tại đây, mặc dù đàn ông theo truyền thống sẽ làm ngư dân, thợ săn, nông dân hoặc đầu bếp, công việc của phụ nữ vẫn được xem là quan trọng hơn. Khi khách du lịch ngày càng tăng, người Guna có thể kiếm thêm thu nhập từ các các nguồn khác. Phụ nữ Guna có thể bán những chiếc áo len thêu thủ công hay winis - vòng tay đầy màu sắc làm từ hạt thủy tinh -  với giá từ 30 đến 50 USD. Trong khi đó, một người đàn ông chỉ kiếm được 20 USD một ngày bằng việc làm sạch đáy thuyền buồm.

"Tôi sẽ không nói Guna áp dụng chế độ mẫu hệ, bởi phụ nữ hiếm khi làm chính trị gia hay thủ lĩnh, mặc dù quyết định của họ rất quan trọng. Ngoài ra, Guna không có sự phân biệt thứ bậc về giá trị của công việc. Câu cá, săn bắn hay nấu nướng, chăm sóc trẻ đều được xem trọng như nhau", Dias nói.

Tuy nhiên, đôi khi những omeggid lại không có được vai trò rõ rệt trong xã hội Guna như phụ nữ. Garcia nói: "Khi người Guna tiếp xúc ngày càng nhiều với phương Tây, thật đáng buồn là họ bắt đầu áp dụng những hành động phân biệt đối xử đối với người LGBT".

Theo Garcia, nhiều người omeggid đã rời Guna Yala để đến thành phố Panama nhằm tìm kiếm cơ hội học tập hay nghề nghiệp. Trong khi có những giấc mơ trở thành sự thật, nhiều người khác lại gặp cảnh ngộ tồi tệ hơn rất nhiều.

"Chúng tôi gặp vấn đề lớn với tình trạng nhiễm HIV trong cộng đồng. Ở Guna Yala, người ta không học giáo dục giới tính hay hiểu biết về các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Kết quả là có nhiều người đàn ông và omeggid bị nhiễm HIV từ các thành phố, rồi lại vô tình đưa nó trở về quần đảo này".

Nhưng bất chấp những vấn đề này, cộng đồng những người omeggid ở lại Guna Yala đang phát triển mạnh. Họ sẽ học khâu vá từ những người phụ nữ khác để bán đồ lưu niệm, làm hướng dẫn viên du lịch hoặc phiên dịch cho du khách. Họ được đối xử bình đẳng trong gia đình và trong cộng đồng Guna.

Video Player is loading.

0:09

/

4:03

Loaded: 0%

Progress: 0%

Vẻ thanh bình của Guna Yala, hay còn được người Panama gọi là San Blas hoặc Kuna Yala. Video: Irena Vision.

Trường Đặng

Theo BBC, Guna Yala bao gồm hơn 300 hòn đảo, là nơi sinh sống của người Guna bản địa. Người dân vẫn giữ nếp sống như tổ tiên của họ: ở trong những lều gỗ nhỏ, đơn sơ được che phủ bằng lá cọ, với nội thất chỉ là chiếc lò sưởi và võng treo.

Guna Yala có nhiều đặc điểm rất kỳ lạ. Đây là một lãnh thổ bản địa tự trị, với lá cờ là một hình chữ Vạn màu đen, tượng trưng cho bốn hướng và sự sáng tạo của thế giới.

Các cầu thủ Panama đáng gờm trên sân cỏ nhưng quê hương họ lại đẹp thanh bình thế này

Hàn Ly (Theo touropia) 

(Dân Việt) Hầu hết du khách khi đến thăm Panama đều chỉ biết đến Kênh đào Panama, mà bỏ quên đi nhiều địa danh tuyệt đẹp khác. Được biết đến như là "ngã tư của châu Mỹ", Panama không chỉ là điểm địa lý nơi Bắc Mỹ gặp Nam Mỹ mà còn là nơi Thái Bình Dương và Đại Tây Dương gặp nhau. Dưới đây là những điểm du lịch hàng đầu ở Panama mà du khách nên dừng chân.

Playa Las Lajas

 

Playa Las Lajas là một bãi biển tuyệt đẹp kéo dài hơn 13 km (8 dặm) dọc theo Vịnh Chiriqui trên bờ biển Thái Bình Dương. Với nhiệt độ nước rất hoàn hảo, Las Lajas là nơi lý tưởng để bơi lội và lướt ván. Ngoài ra đây cũng là nơi rất phong phú về hải sản, các nhà hàng giá rẻ mọc như nấm trên bãi biển du khách tha hồ thưởng thức. Hiện Playa Las Lajas vẫn còn là một kho báu đang chờ du khách đến khám phá.
Isla Taboga

 

Nằm cách Thành phố Panama khoảng 20 km, Isla Taboga là nơi lánh mình yêu thích của người dân Panama ra khỏi thành phố để tắm mình trong những bãi biển đầy cát mịn. Đầu tiên được người Tây Ban Nha định cư năm 1515, Isla Taboga có một ngôi làng quyến rũ với nhà thờ lâu đời thứ hai ở bán cầu tây cùng một vài con phố hẹp với một số nhà hàng giá rẻ giật mình. Ngoài ra nơi đây còn sở  hữu tầm nhìn tuyệt vời ra Thành phố Panama từ đỉnh Đảo.
Quần đảo Pearl

 

Người dân bản địa cư trú tại quần đảo Pearl cho đến khi người chinh phục Tây Ban Nha phát hiện ra sự giàu có của quần đảo này vào những năm 1500. Cả quần đảo rất đẹp với khu rừng tươi tốt được bao quanh bởi những bãi biển đầy cát trắng và Pearl đã trở nên nổi tiếng mới sau khi được giới thiệu trên chương trình truyền hình thực tế Survivor. Ở quần đảo này, Đảo Contadora là hòn đảo phát triển nhất với một số khu nghỉ mát và một sân bay nhỏ. Du khách có thể thuê du thuyền riêng để đi du ngoạn và khám phá các hòn đảo.

Amador Causeway

 

Amador Causeway nối ba hòn đảo với lối vào Kênh đào Panama đến đất liền. Từ Causeway, có một tầm nhìn tuyệt vời vào thành phố Panama, và cây cầu của châu Mỹ. Nhiều người Panama thích dành những ngày cuối tuần của họ chạy bộ, đi xe đạp hoặc trượt patin xuống Causeway, hoặc dùng bữa ăn với đồ uống tại một trong nhiều nhà hàng và quán bar tại Amador Causeway.
Sendero Los Quetzales

 

Sendero Los Quetzales gần thị trấn nhỏ Cerro Punto là một trong những con đường mòn đẹp nhất của Panama. Các tuyến đường 9 km (5 dặm) bắt đầu phía đông của thị trấn và đi mất khoảng từ ​4 đến 7 giờ. Con đường mòn lướt qua những khu rừng trên cao của vùng Parque Nacional Volcán Barú và đi theo dọc theo Río Caldera với những cảnh quan lãng mạn và hùng vĩ nhất.
Santa Catalina

 

Cộng đồng lướt sóng quốc tế đã cố gắng giữ cho vị trí bình dị này mãi là một nơi bí mật, nhưng vẫn không thể dấu được Santa Catalina  là nơi lướt sóng đẳng cấp thế giới. Nằm trên Vịnh Chiriquí, thị trấn không cung cấp quá nhiều tiện nghi, cũng như các thiết bị thể thao dưới nước, nhưng bãi biển tuyệt đẹp của nơi đây được bao quanh bởi rừng rậm hoang sơ đã khiến cho nơi này trở thành một điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tận hưởng vẻ đẹp tự nhiên của Panama.
Quần đảo San Blas

 

Nằm ở phía Đông Panama, quần đảo San Blas là nơi tốt nhất để khám phá nền văn hóa đa dạng và lâu đời của người dân bản địa Panama, Kuna. Người Kuna xem khu vực này là của riêng họ nhưng họ rất ấm áp, thân thiện và chào đón du khách.
Coiba

 

Công viên Hàng hải Quốc gia Coiba với hòn đảo Coiba là hòn đảo lớn nhất trong công viên đồng thời cũng là hòn đảo lớn nhất ở Trung Mỹ. Tại đây có hơn 800 loài sinh vật biển hiện diện và công viên được biết đến như một trong những nơi tốt nhất để lặn biển trên Bờ biển Thái Bình Dương.

Thị trấn Bocas

 

Thủ phủ của tỉnh Bocas del Toro, Bocas del Toro là một địa điểm ưa thích cho những người đam mê môn thể thao lặn, nhất là những người mới tập. Bên cạnh đó, nơi này còn rất đẹp với một rạn san hô rộng lớn có nhiều loại cá nhiệt đới đầy màu sắc. Được phát hiện bởi Christopher Columbus vào năm 1502, khu vực này vẫn là một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất ở Panama. Tại Bocas del Toro, du khách thường xuyên đi bộ xuyên qua khu rừng nhiệt đới tươi tốt để tận hưởng những bờ biển xinh đẹp trải dài.
Kênh đào Panama

 

Kênh đào Panama là một trong những kỳ công lớn nhất thế giới về kỹ thuật. Du khách có thể đi qua một phần hoặc toàn bộ kênh đào. Giao cắt mất bốn đến tám giờ. Nhiều du khách chọn khám phá kênh đào bằng cách tham quan Bảo tàng Khóa Miraflores. Từ nhà hàng nằm ở tầng trên cùng của bảo tàng, du khách có thể xem tàu quá cảnh trong kênh bên dưới.

Clip quần đảo hoang sơ xinh đẹp ở Panama

TTO - San Blas là quần đảo ở Panama, nơi có những hòn đảo nhỏ tới mức Google Maps 'chẳng buồn để ý'.

Vẻ đẹp quần đảo San Blas 

MINH HẢI (Theo Travel + Leisure)

Ấn tượng kênh đào Panama

(iHay) Panama trong tôi là một quốc gia “mở”. Cái mở được nhìn nhận là miễn visa cho rất nhiều quốc gia và luật pháp cũng thoáng với người khởi nghiệp tại đây. Tham vọng trở thành vùng đất “kinh tế mở”, đặc biệt về lĩnh vực tài chính của Panama trên dãy đất Trung Mỹ, bắt đầu vào năm 2000 khi ngày 31.12.1999 người Mỹ trao trả chính thức kênh đào cho Panama quản lý độc lập.

Để nói về tầm quan trọng của kênh đào Panama, người ta thường có câu nói thế này: “Nếu bạn muốn được thưởng thức trái chuối tuyệt ngon của Ecuador tại Tây Ban Nha hay nhấm nháp hương vị rượu vang tuyệt hảo của Chile ở New York thì hãy nghỉ đến kênh đào Panama bởi chúng đều được xuất phát tại đây để đi khắp nơi trên thế giới”. Cứ theo những câu nói đó, không một du khách nào bỏ qua cơ hội được thăm thú kênh đào Panama nếu đã đặt chân đến Panama.

Tôi bắt chuyến xe buýt với giá 1,25 USD để đến quận Microflora và từ đây đi bộ khoảng 1km để vào trung tâm kênh đào Panama. Chiếc vé vào cổng có giá 15USD (trọn gói) cho phép du khách được ghé thăm bảo tàng Panama, xem một đoạn phim ngắn dưới dạng 3D để hiểu về lịch sử kênh đào, phòng thử lái trong không gian ảo để hiểu cách vận hành khi tàu vào kênh và ngắm nhìn hệ thống kênh đào thật sự từ trên cao.

Kênh đào Panama

Để dễ dàng nối liền và quản lý thuộc địa của mình là Peru dưới thời Vua Charles V, người Tây Ban Nha đã đề xuất giải pháp xây dựng kênh đào xuyên qua Panama nối liền biển Caribe và Thái Bình Dương vào năm 1534. Kế hoạch đã được thông qua nhưng người Tây Ban Nha vẫn không đủ tiềm lực để thực hiện một công trình tầm cỡ như thế. Nhận thấy kênh đào Panama không chỉ có vị trí quan trọng về mặt quân sự mà còn có vị trí chiến lược trong kinh tế khi rút ngắn thời gian và giảm bớt chi phí vận chuyển hàng hóa đi khắp thế giới, người Pháp nối tiếp người Tây Ban Nha thực hiện công trình vĩ đại này trong giai đoạn từ 1881 đến 1894.

Người Pháp lại dở dang công trình của mình bởi tiềm lực kinh tế và khi hàng ngàn người đã ngã xuống tại công trường vì bệnh sốt vàng da và sốt rét hoành hành khắp nơi, đến lượt người Mỹ lại tiếp tục dệt ước mơ của nhân loại về một trong bảy công trình khoa học vĩ đại nhất trong thời hiện đại (6 công trình còn lại là: kênh đào Channel giữa Anh và Pháp, tòa tháp Quốc gia Canada, tòa nhà Empire State ở Mỹ, cầu Cổng vàng ở Mỹ, đập nước Itaipu giữa Brazil và Paraguay, và công trình Delta ở Hà Lan). Kênh đào Panama hoàn tất trong 10 năm với độ dài là 77km. Người Mỹ được phép quản lý hoàn toàn kênh đào Panama 85 năm kể từ ngày đưa kênh đào vào hoạt động chính thức vào ngày 15.8.1914.

Nhân viên bảo tàng kênh đào Panama đã kể cho tôi nghe câu chuyện máu và mồ hôi đã đổ xuống cho công trình vĩ đại của loài người như thế nào. Bảo tàng còn là nơi tưởng niệm và vinh danh những người thầy người thợ từ khắp nơi trên thế giới đã từng nằm xuống nơi đây. Họ đến từ các quốc gia: Ấn Độ, Jamaica, Costa Rica, Cuba, Trung Quốc, Ý, Hy Lạp…

Một Panama hiện đại với nhiều tòa nhà cao tầng

Vết tích người Tây Ban Nha để lại ở Panama

Phố cổ

Nét xưa trong khu phố cổ

Bộ phim 3D độ dài chừng 10 phút lại kể tiếp cho tôi nghe về công suất hoạt động của kênh đào Panama. Một con số không thể tưởng tượng sau 100 năm đưa vào hoạt động (tính đến năm 2014): từ nơi trung chuyển kênh đào Panama, hơn 1 triệu con tàu hàng hóa đi qua 144 nẻo đường biển để cập bến 1.700 cảng ở 160 quốc gia trên 5 châu lục; và trung bình có khoảng 14.000 con tàu ghé lại đây hàng năm. Để giải quyết nhanh nhu cầu cho tàu bè qua lại, ngày 3.9.2007, chính phủ Panama đã khởi công xây dựng thêm tuyến đường cho tàu bè qua lại chạy song song với đường đã có trước đó.

Tôi bước vào không gian ảo lái thử qua một chiếc tàu để hiểu thêm cách vận hành của kênh đào Panama. Kênh đào Panama được vận hành theo cách người Ai Cập vận chuyển đá để xây dựng kim tự tháp bằng cách dựa vào lũ lụt của sông Nil hàng năm. Hồ nước nhân tạo Gatun cao hơn 26m so với mực nước biển đóng vai trò quyết định trong việc vận hành tàu qua lại. Từ biển Caribe hay Thái Bình Dương, tàu được đưa vào những lock và người quản lý khóa lại, xả nước từ hồ Gatun để nâng tàu lên cao hơn mực nước biển. Sau đó, tàu tiếp tục di chuyển qua các lock khác cho đến khi khi mực nước trong lock đã ngang bằng mực nước hồ Gatun. Sau khi di chuyển qua khỏi hồ Gatun, tàu đi qua nhiều lock khác nhau cho đến khi mực nước xả ngang bằng mực nước biển. Trung bình tàu mất khoảng 6 – 8 tiếng khi đi qua kênh đào Panama.

7

Nhà thờ quốc gia Panama

Đến kênh đào Panama, không chỉ được ngắm nhìn và ngạc nhiên về công trình kỳ vĩ của loài người qua bàn tay và khối óc, mà đến đó tôi còn thực hiện được ước mơ “chỉ cần một bước chân tôi có thể bước qua 2 đại dương: Đại Tây Dương và Thái Bình Dương”. Tôi chỉ hơi tiếc đôi chút là khi đến kênh đào Panama, chưa có cơ hội chứng kiến chuyến tàu nào cập cảng và đi qua kênh đào Panama.

 

Bài và ảnh: Đào Minh

Thung lũng cây hình vuông kỳ lạ trong miệng núi lửa

Thị trấn El Valle xinh đẹp nằm trong miệng núi lửa khổng lồ không chỉ là thiên đường nghỉ dưỡng mà còn nổi tiếng bởi rừng cây có thân hình vuông.

• 
  

Bên trong miệng núi lửa đã tắt El Valle, Panama là một thị trấn cùng tên. Tại đây, dưới chân núi Cerro Gatial có thung lũng nổi tiếng bởi các cây có thân vuông vức. Thậm chí cả những vòng gỗ cây cũng có hình vuông. Phần thân vuông từ gốc lên sau đó dần trở lại hình tròn như bình thường.

Những thân cây có hình trụ vuông vức. Ảnh: Austurias76.

“Tôi đến đây khoảng 60 năm trước và khi đó đã có những cây vuông này, thu hút nhiều người đến xem. Chúng tôi thấy một vài cây non dọc theo đường mòn. Thân chúng hình vuông có góc bo tròn, với bốn mặt kích thước giống nhau”, một du khách từ Oregon, Mỹ chia sẻ.

Nguyên nhân những cây này có hình dáng thân đặc biệt khiến nhiều người tò mò. Trong một nghiên cứu của Đại học Florida, các cây này được mang tới vùng khác trồng để kiểm nghiệm còn giữ được thân vuông hay không. Tuy nhiên, khi trồng ở nơi khác cây trở lại thân trụ tròn bình thường. Các nhà nghiên cứu đưa ra kết luận hình dáng cây phụ thuộc vào điều kiện đất, khí hậu địa phương.

Câu trả lời là Quararibea asterolepis, một loại cây gỗ có nguồn gốc từ các nước Nam Mỹ như Brazil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panama, Peru và Venezuela. Trong đó, Panama là nơi sinh sống phổ biến thứ 5 của loài cây này.

Toàn cảnh thị trấn El Valle. Ảnh: picssr.

Thị trấn El Valle đẹp như tranh vẽ nép mình trong miệng núi lửa khổng lồ được bao quanh bởi rừng rậm xanh tươi và núi non trập trùng. Đây là điểm nghỉ dưỡng cuối tuần thu hút du khách từ các vùng đô thị và trên khắp thế giới, những người muốn thưởng thức không khí trong lành.

Nằm trên độ cao 600 m so với mực nước biển, thị trấn có nhiệt độ mát mẻ. Với mạng lưới những con đường mòn rộng khắp, El Valle mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm thú vị như đi bộ, leo núi, cưỡi ngựa, ngắm chim trong rừng và phong cảnh ấn tượng của thung lũng El Valle. Đặc biệt, ở đây còn có loài ếch vàng quý hiếm sinh sống.

Như Bình  

Khám phá tuyệt tác thành phố cổ nổi tiếng Panama

(Kiến Thức) - Khu di tích Panamá Viejo là những gì còn lại của một khu định cư châu Âu đầu tiên bên bờ biển Thái Bình Dương
Nằm ở vùng ngoại ô thành phố Panama, thủ đô của đất nước Trung Mỹ Panama, khu di tích Panamá Viejo (có nghĩa là Panamá cổ) là phần còn lại của một trong những thành phố thực dân lâu đời nhất châu Mỹ.
Đây là một khu định cư do nhà thám hiểm người Tây Ban Nha Pedro Arias Dávila cùng 100 người khác thành lập vào ngày 15/8/1519.
Vào thời điểm đó, Panamá Viejo đã trở thành một khu định cư của những người châu Âu thường xuyên đầu tiên bên bờ biển Thái Bình Dương, bên cạnh các khu định cư Santa María la Antigua del Darien và Acla bên Đại Tây Dương
Năm 1521, hai năm sau khi thành lập, nơi đây đã trở thành một thành phố theo một sắc lệnh hoàng gia và được trao một huy hiệu bởi Carlos I của Tây Ban Nha, chính thức là một đô thị thuộc địa của Đế quốc Tây Ban Nha.
Một thời gian ngắn sau khi thành lập, Panamá Viejo trở thành điểm xuất phát của những cuộc thám hiểm tới Peru và là một kho cất giữ vàng, bạc quan trọng trước khi được chuyển tới Tây Ban Nha
Trải qua 150 năm, dù trải qua nhiều thảm họa lớn từ động đất, hỏa hoạn và cướp biển, thành phố vẫn phát triển và liên tục mở rộng quy mô.
Năm 1670, thành phố đạt đến sự cực thịnh với dân số khoảng 10.000 người.
Tuy nhiên, số phận Panamá Viejo đã được định đoạt không lâu sau đó. Ngày 28/1/1671, tên cướp biển người xứ Wales là Henry Morgan, kẻ được biết đến là cướp biển tàn ác nhất trong lịch sử đã tấn công thành phố với 1.400 người tới từ bờ biển Caribe.
Lực lượng của Morgan đã đánh bại dân quân của thành phố trước khi tràn vào cướp phá. Cuộc tấn công của Morgan khiến hàng ngàn người thiệt mạng và thành phố bị hủy diệt hoàn toàn.
Đền năm 1673, thành phố Panama mới được xây dựng cách đó vài km về phía Tây. Panamá Viejo vĩnh viễn trở thành phế tích
Ngày nay, tàn tích của nhà thờ Panamá Viejo là minh chứng rõ nét nhất về sự thịnh vượng của thành phố cổ còn được lưu giữ.
Năm 1997, Panamá Viejo đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.
T.B (tổng hợp)