Chiêm ngưỡng 25 kiệt tác kiến trúc của nhân loại

Mỗi công trình kiến trúc này đều được thực hiện trong nhiều năm, với sự góp sức của hàng chục nghìn người.

1. Quần thể kiến trúc The Palm, Dubai, các tiểu vương quốc Ả Rập

Là tổ hợp nhà nghỉ, khách sạn, nhà hàng… xây trên mặt nước biển, nhìn từ trên cao như hình dáng một cây cọ, The Palm xứng đáng là một trong những kỳ quan của thế giới hiện đại. Rất nhiều tour du lịch bằng thuyền tới tham quan The Palm đã được tổ chức ở Dubai. 

2. Đường dẫn nước Segovia, Segovia, Tây Ban Nha

Segovia cách thủ đô Madrid không xa và có thể tiếp cận bằng tàu và xe bus. Đường dẫn nước có 44 nhịp, xây từ 24.000 phiến đá granite, là một tuyệt tác của thời kỳ đế chế La Mã. 

3. Vạn Lý Trường Thành, Trung Quốc

Vạn Lý Trường Thành là công trình hoành tráng dưới thời Tần Thủy Hoàng và là công trình duy nhất có thể nhìn thấy được từ vệ tinh. Công trình thu hút cả triệu lượt du khách mỗi năm. 

4. Taj Mahal, Agra, Ấn Độ 

Lâu đài trắng muốt tuyệt mỹ này được xây dựng trong 20 năm, là món quà tưởng niệm người vợ quá cố của vị vua Ấn Độ. 

5. Đường sắt xuyên Siberi, Nga

Tuyến đường sắt lên cực Bắc của nước Nga lạnh giá khởi hành từ Matx-cơ-va, kết thúc ở Vladivostok và đi qua rất nhiều thành phố, thị trấn thú vị. Công trình đòi hỏi sức lao động của 90.000 người trong 10 năm ròng rã. 

6. Burj Khalifa, Dubai, các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất

Nằm ở trung tâm thủ đô Dubai, Burj Khalifa hiện đang giữ kỷ lục là tòa nhà cao nhất thế giới. 

7. Cầu Akashi Kaikyo, Akashi Strait, Nhật Bản

Đây là cây cầu treo dài nhất thế giới hiện nay, được hoàn thành trong 10 năm với sự góp sức của 2 triệu công nhân. 

8. Đường tàu hỏa Yukon, Canada

Từng được gọi là “đường tàu hỏa tìm tới với vàng”, xây dựng để đưa những người thợ tới đào vàng ở Canada, ngày nay, đường tàu hỏa dài này đi qua nhiều địa danh đẹp và thu hút đông đảo du khách tới Canada. 

9. Tokyo Sky Tree, Tokyo, Nhật Bản

Dù được xây dựng trên nền đất nơi thường xảy ra động đất, công trình cao tới hơn 600 mét này vẫn trụ vững trên bầu trời Tokyo. 

10. Trạm không gian quốc tế

Để hoàn thành trạm không gian quốc tế hoành tráng này, hàng triệu USD đã được đổ ra và cần tới sự góp sức của các nhà khoa học từ 15 quốc gia trên thế giới. 

11. Teotihuacan, Mexico

Là kim tự tháp lớn thứ 3 trên thế giới, Teotihuacan được coi là lãnh địa của thần thánh ở Mexico và chứa đựng nhiều giá trị khảo cổ, thiên văn. 

12. Kênh đào Panama, Panama

Kênh đào Panama nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương là công trình nổi tiếng, mang ý nghĩa quan trọng với nền kinh tế, giảm thiểu con đường thông thương giữa hai đại dương lớn này. 

13. Đài Bắc 101, Đài Bắc, Đài Loan

Hoàn thành năm 2004, Đài Bắc 101 là tòa tháp đầu tiên vượt qua độ cao 500 mét và đến nay vẫn giữ kỷ lục có thang máy nhanh nhất thế giới. 

14. Đường đi bộ trên hẻm Grand, Arizona, Mỹ

Đường đi bộ trên không làm từ thép và kính này cho bạn cái nhìn toàn cảnh vùng thung lũng, hẻm núi trùng điệp của nước Mỹ. 

15. Trung tâm tài chính thế giới, Thượng Hải

Đây là tòa tháp cao nhất Trung Quốc và cao thứ 2 trên toàn thế giới. Với hình dáng đặc biệt, nó còn được gọi là “dụng cụ mở nút chai”. 

16. Cầu Millau, Pháp

Cây cầu dài gần 300 mét bắc qua sông Tam này tới nay vẫn là một trong những cây cầu cao nhất thế giới. 

17. Hệ thống tàu điện ngầm London, London, Anh

Dài 402 km, đảm bảo thông thương hơn 1 triệu chuyến mỗi năm, hệ thống tàu điện ngầm là một tiến bộ về kỹ thuật, giảm thiểu sự lộn xộn về giao thông và tắc đường ở London, một trong những thủ đô lớn nhất thế giới. 

18. Sân bay Kansas, Osaka, Nhật Bản

Sân bay quốc tế Kansas là công trình sân bay đầu tiên trên thế giới được xây trên một hòn đảo nhân tạo, là giải pháp tối ưu cho thành phố đất chật, người đông như Osaka. 

19. Đập Hoover, Arizona, Mỹ

Đập nước cao 221 mét được xây trên sông Colorado vừa có giá trị bảo vệ con người, vừa được đánh giá là một trong những công trình hoành tráng nhất ở bán cầu Tây trái đất. 

20. Kim tự tháp Giza, Ai Cập

Được xây dựng cách đây hơn 4.000 năm, công trình này là niềm tự hào của kiến trúc Ai Cập và chứa đựng vô vàn bí ẩn chưa có lời giải của người cổ đại. 

21. Cầu Cổng Vàng, San Francisco, Mỹ

Từng bị phản đối và bị cho là sự hao phí nhưng cuối cùng cầu Cổng Vàng lại trở thành biểu tượng không chỉ của riêng San Francisco mà còn của cả Hoa Kỳ. 

22. Tháp Eiffel, Paris, Pháp

Cũng giống như cầu Cổng Vàng, ban đầu tháp Eiffel bị phản đối vì nhiều người cho rằng nó làm hỏng cảnh quan Paris lãng mạn. Bất ngờ là sau khi xây dựng, tháp lại được cả thế giới đón nhận và ngày nay trở thành biểu tượng của cả đất nước. 

23. Cầu Confederation, đảo Prince Edward, Canada

Trước khi cầu hoàn thành, chỉ có một con đường duy nhất để đến đảo Prince Edward là đi đường thủy bằng tàu thuyền. Cây cầu dài ấn tượng này được đánh giá là vô cùng vững chắc vì sức gió và sóng ở khu vực này rất mạnh và không hề dễ để đảm bảo một công trình lớn như vậy đứng vững với thời gian. 

24. Colosseum, Rome, Italy

Dù chỉ còn một phần đổ nát, đấu trường Colosseum vẫn là biểu tượng của một thời đế chế La Mã vàng son ở Italy. 

25. Tháp CN, Toronto, Canada

Ngọn tháp nằm ở trung tâm thành phố Toronto, từng là công trình cao nhất thế giới và tới nay vẫn được đánh giá là kết cấu vô cùng vững chắc trước sức gió mạnh và tình trạng động đất thường xuyên ở Toronto. 

Supertramp (Xzone/Tri Thức Thời Đại)

Thiên đường tuyết trắng thơ mộng ở Mông Cổ

Nằm ở biên giới Mông Cổ, du khách có thể tìm tới Arxan, một điểm đến tuyết trắng tuyệt đẹp mỗi độ đông về.

.

Arxan nằm ở phía Đông Bắc của khu tự trị Nội Mông, với 8.000 dân cư sinh sống. Dù là thành phố nhỏ bé nhất Trung Quốc nhưng nơi đây vẫn khiến du khách bất ngờ trước vẻ đẹp thiên nhiên mê hồn. 

Do nằm ở vị trí cao so với mặt nước biển, thành phố có mùa đông dài lạnh giá và hầu như chẳng biết đến các tháng mùa hè. Tuyết ở Arxan bắt đầu rơi từ tháng 10 hàng năm và không tan chảy tới tận tháng 5 năm sau. 

Được tạo hóa ưu đãi, Arxan tự hào với vẻ đẹp thiên nhiên đa dạng, bao gồm những đồi tuyết trắng, suối nước nóng, đầm lầy, rừng nguyên sinh, vách núi, sông, hồ… Trong tiếng bản địa, “arxan” cũng có nghĩa là suối nước nóng thần thánh. 

Arxan được mệnh danh là “dãy Apls của Trung Quốc” với rất nhiều đồi dốc tuyết trắng, thu hút những người đam mê bộ môn trượt tuyết không chỉ trong nước mà từ khắp nơi trên thế giới. Ngoài trượt tuyết, tới Arxan, bạn còn có thể tham gia nhiều bộ môn khác như đá bóng hay đi mô tô địa hình trên tuyết. Các hoạt động thể thao này được tổ chức tại những khu resort trượt tuyết hay trong công viên quốc gia Shitanglin, một điểm đến không thể bỏ qua khi ghé Arxan, Nội Mông. 

Thành phố tuyết cũng nổi tiếng là một trong số những điểm đến có khí hậu trong lành nhất đất nước này và được biết đến với khá nhiều loại rau gia vị độc đáo, làm nên hương vị đặc trưng, không thể trộn lẫn cho các món đặc sản nơi đây.

Supertramp (Xzone/Tri Thức Thời Đại)

Nằm ở biên giới Mông Cổ, du khách có thể tìm tới Arxan, một điểm đến tuyết trắng tuyệt đẹp mỗi độ đông về.

>>> Chinh phục đỉnh Hoàng Sơn phủ trong tuyết trắng

Arxan nằm ở phía Đông Bắc của khu tự trị Nội Mông, với 8.000 dân cư sinh sống. Dù là thành phố nhỏ bé nhất Trung Quốc nhưng nơi đây vẫn khiến du khách bất ngờ trước vẻ đẹp thiên nhiên mê hồn. 

Do nằm ở vị trí cao so với mặt nước biển, thành phố có mùa đông dài lạnh giá và hầu như chẳng biết đến các tháng mùa hè. Tuyết ở Arxan bắt đầu rơi từ tháng 10 hàng năm và không tan chảy tới tận tháng 5 năm sau. 

Được tạo hóa ưu đãi, Arxan tự hào với vẻ đẹp thiên nhiên đa dạng, bao gồm những đồi tuyết trắng, suối nước nóng, đầm lầy, rừng nguyên sinh, vách núi, sông, hồ… Trong tiếng bản địa, “arxan” cũng có nghĩa là suối nước nóng thần thánh. 

Arxan được mệnh danh là “dãy Apls của Trung Quốc” với rất nhiều đồi dốc tuyết trắng, thu hút những người đam mê bộ môn trượt tuyết không chỉ trong nước mà từ khắp nơi trên thế giới. Ngoài trượt tuyết, tới Arxan, bạn còn có thể tham gia nhiều bộ môn khác như đá bóng hay đi mô tô địa hình trên tuyết. Các hoạt động thể thao này được tổ chức tại những khu resort trượt tuyết hay trong công viên quốc gia Shitanglin, một điểm đến không thể bỏ qua khi ghé Arxan, Nội Mông. 

Thành phố tuyết cũng nổi tiếng là một trong số những điểm đến có khí hậu trong lành nhất đất nước này và được biết đến với khá nhiều loại rau gia vị độc đáo, làm nên hương vị đặc trưng, không thể trộn lẫn cho các món đặc sản nơi đây.

Supertramp (Xzone/Tri Thức Thời Đại)

Đến Nam Kinh, tìm được Ô Y hạng trong thơ Quách Tấn

Trung Quốc có rất nhiều thành phố vốn là kinh đô cổ xưa. Nay người ta phân loại và xếp hạng có bảy kinh đô lớn, gọi là Thất đại cổ đô (Trung Quốc dùng từ cổ đô chứ không gọi là cố đô như ở Việt Nam).

.

Đó là Bắc Kinh, Nam Kinh, Hàng Châu, Tây An, Lạc Dương, An Dương, Khai Phong, riêng tỉnh Hà Nam có đến ba cổ đô là Lạc Dương, An Dương và Khai Phong. Từ thành phố An Dương, chúng tôi đã lần lượt đi thăm sáu cổ đô của Trung Quốc, trong đó cổ đô Nam Kinh là nơi cả đoàn đi thăm gần đây nhất.

Lịch sử hai mươi lăm thế kỷ

Nam Kinh hiện đại

.

Nam Kinh có phía bắc nhìn ra sông Trường Giang, ba phía đông, tây và nam được bao bọc bởi con sông Tần Hoài. Thành phố sáu triệu dân này nằm trong khu vực châu thổ ở hạ lưu sông Trường Giang, được gọi là Trường Giang tam giác châu, bao gồm thành phố Thượng Hải, một phần tỉnh Giang Tô và một phần tỉnh Triết Giang. Đây là vùng đồng bằng trù phú nhất của Trung Quốc, kinh tế phát triển mạnh, mức sống người dân cao. Chúng tôi đến Nam Kinh vào một buổi sáng cuối xuân. Ấn tượng đầu tiên là các đường phố rất rộng, đường nào cũng rợp cây cao bóng mát, nhà cửa hai bên đường đều ẩn dưới bóng cây.
Cô Trần, hướng dẫn viên du lịch người Trung Quốc cho biết rằng Nam Kinh là trung tâm kinh tế, chính trị của tỉnh Giang Tô, nhưng trước hết là một thành phố văn hóa có lịch sử lâu đời, do đó chính quyền đã cố gắng bảo vệ môi trường thật tốt. Theo chúng tôi, Nam Kinh đúng là một thành phố xanh và sạch.
Từ thời chiến quốc (475-211 trước Công nguyên), nhiều nước chư hầu đã giành giật nhau mảnh đất thuộc Nam Kinh ngày nay. Nước Sở đã từng cai trị vùng này và đặt tên là Kim Lăng.

Một cây cầu của thành phố

Khi nó thuộc về nước Việt của nhà vua Câu Tiễn, quan thượng đại phu Phạm Lãi đã cho xây đắp tường thành ở bờ nam sông Tần Hoài. Nếu tính từ đó đến nay thì Nam Kinh đã có 2.500 năm lịch sử. Về sau, từ thế kỷ III đến cuối thế kỷ thứ VI, thành phố này lần lượt trở thành kinh đô của sáu triều đại: Đông Ngô (thời Tam Quốc), Đông Tấn, Tống, Tề, Lương, Trần.
Sau đó, từ thế kỷ VII thêm bốn triều đại Nam Đường, Minh, Thái Bình Thiên Quốc và sau cùng là nước Trung Hoa Dân Quốc sau cách mạng Tân Hợi (1911) cũng lần lượt đóng đô tại đây. Do đó, người ta còn gọi Nam Kinh là Thập triều cổ đô.
Thập Lý Tần Hoài

Phố cổ Nam Kinh

Nam Kinh có rất nhiều di tích lịch sử lâu đời, có giá trị cao về văn hóa cũng như về kiến trúc. Trong các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh của Nam Kinh, nổi lên một khu vực gọi là Tần Hoài phong quang đới (dãy phong cảnh ven sông Tần Hoài). Đây là một khu phố xá sầm uất, nằm ở phía nam thành cổ, chạy dài 4 - 5km ven sông Tần Hoài, một con sông nhỏ xuyên qua thành phố Nam Kinh rồi chảy ra Trường Giang.
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, đây là chốn phồn hoa đô hội, là nơi cư trú của nhiều danh gia vọng tộc và là nơi gặp gỡ của tao nhân mặc khách, thế nên cao lâu tửu điếm, lầu son gác tía nối nhau san sát. Đời nhà Nguyên, cái tên Thập Lý Tần Hoài (mười dặm Tần Hoài) biểu tượng cho sự phồn thịnh của Nam Kinh.
Trung tâm của khu vực này là Phu Tử Miếu thờ Khổng Tử. Giờ đây, toàn bộ khu vực là nơi buôn bán sầm uất, đèn lồng đỏ treo khắp nơi, khách tham quan mua sắm đều đi bộ, một số phố còn giữ lại lòng đường lát đá từ đời xưa.
Tình cờ đến Ngõ áo đen
Thơ thẩn bên sông Tần Hoài, chúng tôi rời quảng trường rộng lớn trước miếu Khổng Tử, qua chiếc cầu Văn Đức Kiều, đi bộ thêm vài chục mét, đến một phố nhỏ có treo bảng đề Ô Y hạng. Các con đường ở khu vực này đều gọi là hạng (ngõ) vì nó đều bé nhỏ.

Một điểm tham quan ở Nam Kinh

Ô Y hạng tuy hẹp nhưng người đi lại rất đông, hàng quán nối liền san sát. Tôi đi vào trong phố, bỗng thấy trước mặt một dinh thự kiến trúc theo phong cách cổ xưa, trước cổng cổ gắn tấm biển Vương Tạ cố cư. Tôi ngẩn người ra, suy nghĩ một lúc mới nhớ đến bài thơ của Quách Tấn Đêm thu nghe quạ kêu, trong đó có nhắc đến Ô Y hạng. Quách Tấn (1910-1992) thuộc thế hệ thi nhân thời tiền chiến với phong trào Thơ mới, đánh dấu sự phát triển của thi ca Việt Nam theo hướng hiện đại hóa. Đêm thu nghe quạ kêu là bài thơ nổi tiếng được ông sáng tác năm 1939, được in trong tập thơ Mùa cổ điển trong đó tất cả các bài thơ đều làm theo thể Đường luật, thất ngôn bát cú. Trong bài thơ Đêm thu nghe quạ kêu, thi sĩ Quách Tấn mở đầu bằng hai câu:
Từ Ô Y hạng rủ rê sang, Bóng lẫn đêm thâu tiếng rộn ràng.
Ô Y hạng có nghĩa là Ngõ áo đen, Quách Tấn mượn điển tích này từ bài thơ Ô Y hạng của Lưu Vũ Tích đời nhà Đường. Cái tên Ô Y hạng có từ thời Đông Tấn (thế kỷ thứ IV).

Bài thơ Ô Y Hạng của Lưu Vũ Tích

Khi đó, Nam Kinh là kinh đô của triều vua này và có tên là Kiến Nghiệp. Tại một ngõ ở đây, có hai gia tộc lớn cư trú, đó là dòng họ Vương Đạo và Tạ An, đều là những quan to trong triều. Người trong hai gia tộc thường mặc áo đen, do đó người ta gọi cái ngõ này là Ô Y hạng (ngõ áo đen).Ô Y hạng chỉ nổi tiếng về sau, khi thi nhân đời Đường là Lưu Vũ Tích (772-842) làm bài thơ cùng tên, nói lên nỗi cảm hoài trước cảnh biến đổi mau chóng qua thời gian, nơi lầu son gác tía xưa kia, bây giờ chỉ còn lại những phế tích hoang tàn. Toàn bộ bài thơ chỉ bốn câu nhưng được xem là một tuyệt tác trong Đường thi.
Chu Tước kiều biên dã thảo hoa, Ô Y hạng khẩu tịch dường tà, Cựu thời Vương, Tạ đường tiền yến, Phi nhập tầm thường bách tính gia Bản dịch của Trần Trọng San như sau:
Chu Tước, bên cầu cỏ trổ hoa,
Cửa Ô Y hạng, ánh dương tà,
Xưa kia én đậu lầu Vương Tạ,
Nay tới dân gian lượn mái nhà.
Đến đời Nam Tống (thế kỷ thứ XII-XIII), trên nền cũ của dinh thự nhà họ Vương Tạ, người ta xây dựng một ngôi nhà có tên Lai yến đường, lấy ý trong câu thơ thứ ba của Lưu Vũ Tích. Trải qua nhiều lần trùng tu, ngôi nhà này vẫn giữ được đường nét kiến trúc cổ, trông thật u tịch tao nhã, gợi cho du khách nỗi niềm hoài cổ lâng lâng.

Kiến trúc cổ của thành phố

Ở giữa đại sảnh đường có treo hai bức chân dung của Vương Đạo và Tạ An. Người Trung Quốc từ các tỉnh khác đến Nam Kinh đều kéo đến đây rất đông với tấm lòng ngưỡng mộ hai danh tướng đời Đông Tấn mà tên tuổi được lưu danh trong lịch sử.Bước ra khỏi cổng Lai yến đường, chúng tôi trở lại thế giới đương đại với hai bên ngõ là quán xá nhộn nhịp, du khách đi lại mua sắm rất đông. Thật đúng như Lưu Vũ Tích đã mô tả, chim én bây giờ đã từ bỏ lầu son gác tía để bay vào mái nhà của những người dân bình thường.„

TRẦN VĨNH AN/DNSGCT