Đóa tầm xuân ven bờ Baltic

KTNĐ – Khi biết mình sẽ đi đến vùng Baltic, tôi đã quyết tâm phải đến Estonia. Tallinn, thủ đô Estonia trong truyện “Lửa trong thành phố sẩm tối” của Eno Ravd của NXB Kim Đồng năm 1986 mà tôi còn giữ đến tận bây giờ. Một trong vài đất nước ly khai đầu tiên ra khỏi CCCP.

Trong truyện, một tên phát xít Đức đã nhìn và trầm trồ “nhỏ, đất nước nhỏ, nhưng rất đẹp”. Mà tôi thì thích cái gì nhỏ và đẹp. Vì muốn nhanh biết là nó đẹp. Mà lại đỡ mệt. Cái to và đẹp cũng thích, nhưng phải mân mê lâu quá.

Tallinn thật ra hơi giống Prague, cũng là một nước xã hội chủ nghĩa cũ, cũng Đông Tây Âu kết hợp, nhà thờ Chính thống giáo Orthodox củ hành xen lẫn Công giáo chóp nhọn.

Tallinn bé và xinh, gái đẹp, nhiều chỗ hơi nghèo, nhưng vẫn sạch, văn minh, giá cả rẻ, nhìn chung là hạp với mình. Vì mình cũng hơi nghèo, cũng nhỏ, rẻ và đẹp.

Nhớ những ngày rong ruổi từ Tây Âu sang Đông Âu rồi lại về Tây, cố gắng càn quét các phân vùng lãnh thổ, cứ đến các nước xã hội chủ nghĩa cũ là lại thấy khác nhiều. Và tôi tự hỏi không biết cái chính thể ấy thực sự có thể là một cái gì mà mạnh mẽ đến vậy, trong vài chục năm mà làm thay đổi hàng ngàn năm, không chỉ về vật thể mà còn về ý thức.

Ở Tallinn, sự pha trộn ấy đến bây giờ vẫn đem lại cho tôi một cảm giác gì đó vừa thân thuộc đáng yêu, vừa lẻ loi, quê quê nhưng lại hay hay, kiểu như cô gái quê xinh xinh thì vẫn đáng hấp dẫn đáng khao khát hơn là cô tiểu thư kiêu kỳ cầm kỳ thi họa các ngón nghề rành hết vậy.

Ngay từ trên tàu biển rời Stockholm đi Tallinn, gout cũ đang cố thoát thai đã thể hiện ngay bằng các bản nhạc disco kiểu như Boney M, Sandra, C.C.Catch, Joy… nhộn nhịp trên tàu, toàn nhạc của những năm 1980 Việt Nam còn chưa mở cửa kiểu “touch, by touch” làm tôi cứ ngồi trong bar uống bia mà phì cười không nhịn được!

Đứng từ tháp nhọn chụp tháp tròn – Nhà thờ Chính tòa lớn nhất Tallinn

Xinh đẹp và không bị tàn phá trong chiến tranh, đầy đủ núi sông và lịch sử

Tàu du lịch xuyên Baltic, nối các thành phố Stockholm (Thụy Điển), Helsinki (Phần Lan), Tallinn (Estonia), Riga (Latvia)…

Nhà cao tầng thời XHCN trên đường từ cảng về phố

Tallinn hài hòa giữa khu cũ và mới, cái gì cũng sạch, cũng xinh và cũng tràn đầy gió Baltic thoáng đãng. Wind of Change là từ Baltic thổi về chăng? Xe điện leng keng, đến năm nay hình như đã miễn phí hoàn toàn cho giao thông công cộng!

Còn wifi thì “free” toàn thành phố, tôi vừa đi lang thang trong khu thành cổ vừa post ảnh ầm ầm lên Facebook làm dân tình ở nhà cứ “giật đùng đùng”. Một đứa trong đoàn tranh thủ “Google” rồi la làng ồ đây là quê hương của Skype.

Dân Phần Lan, Thụy Điển ngày nghỉ rầm rập lên tàu sang Estonia ăn chơi nhảy múa và tha hồ lôi rượu bia về vì rượu bên này rẻ hơn hẳn bên kia. Nhìn chung cái gì cũng rẻ hơn bên Bắc Âu, bia Saku rất ngon mà chỉ có 1 euro một lon to, rẻ hơn một nửa cho mình bõ công uống dè ở bên Thụy Điển.

Phải công nhận Tallinn có một không khí giống Prague, nhưng khi nghĩ về Prague, tôi thấy nó như một bông hồng pha lê Bohemien rực rỡ, còn Tallinn như đóa tầm xuân nhạt hơn, hoang dại hơn, đáng yêu và dễ nựng hơn.

Hầu như Tallinn “thuộc về” Bắc Âu, từ ngôn ngữ đến lịch sử, chủng tộc. Và cuộc kết hôn với phía Đông có vẻ mang lại nhiều cay đắng hơn là ngọt ngào.

15 tiếng trên tàu Baltic Queen, tôi tranh thủ vớ được 1 anh người Estonia khoảng gần 40 trong siêu thị mini, trao đổi vài câu thấy anh lắc đầu rất kiểu cách khi nhắc đến Nga, nhưng khuyên là “mày nên đến St Peterburg, cũng đẹp”, “ồ nhưng mày phải có visa”. Tiếc hùi hụi!

Một cảnh phim cổ đang quay trên đường

Nhà bảo tàng thời Xô Viết, bên trong nôm na như quán cà phê Cộng nhà mình, toàn xe Lada, phích nước, nồi áp suất, đài radio kiểu quen thuộc với Việt Nam

Ngả ngớn uống bia ngoài quảng trường chính và ngồi sưởi nắng ngắm các nàng trong tiết thu quả thật không còn sung sướng gì hơn

Lễ hội hóa trang nhộn nhịp, các kiểu đoàn làm phim cổ trang với hiệp sĩ Trung cổ múa khiên giáo rầm rập ngoài đường. Mình thường chỉ thích các “thành phố buồn nhớ không anh…” nhưng Tallinn là một trong vài ngoại lệ.

Đi chơi loăng quăng trên phố cổ, nơi đẹp như bất cứ cái phố lát đá lắt léo nào ở châu Âu. Trèo lên tháp nhà thờ cao thứ 2 thế giới, uống bia quảng trường chính xong buổi chiều chạy ra siêu thị càn quét mua cả rau lẫn bia mang về Thụy Điển trước khi ra cảng xuống tàu, vẫn còn nhiều nơi hơi tiếc chưa kịp đến, nhưng chả tiếc.

Chỉ tiếc là không chụp được cảnh nào hôn nhau ngoài đường phố Tallinn.

Trong vài chục thành phố đã từng qua, có thể các điểm “must see” không đi hết, nhưng bao giờ tôi cũng cố phải làm các việc sau đây: (1) uống bia; (2) đi bar/đi nghe nhạc hoặc tham gia một hoạt động văn hóa tập thể (mặc dù có thể vào bar vẫn xách theo túi nilon cơm như bên Stockholm); (3) đi một mình ngoài đường xem các đôi hôn nhau.

Thật tiếc mình không phải là trai, nếu không thì bao giờ cũng sẽ phải có thêm số (4), một số 4 “must do”. Không chụp được cảnh ôm nhau ở Tallinn nên lấy ảnh Kutna Hora – cũng xứ XHCN cũ Tiệp – xem đỡ, tinh thần mình tưởng tượng ra cũng sẽ như vậy.

Cũ và mới bên bờ Baltic

Siêu thị ở Tallinn, ở đây cũng bật nhạc Sandra!

Những nụ hôn rớt trên từng bậc thang thấp dưới mặt đường không ai ôm mặt khóc cạnh cột đèn chỉ có những thùng rác xanh quên đậy nắp (Du Tử Lê)

Và dù không thấy cảnh yêu đương ở đây, nhưng khi rời khỏi nơi này, trái tim tôi đã nằm dưới một viên đá lát…

BÀI: KTS LÊ THƯỢNG NHÃ
ẢNH: NGUYỄN ĐỨC VIỆT, LÊ THƯỢNG NHÃ

Giấc mộng Tallinn

Tallinn là một cái tên xa lạ trên bản đồ du lịch châu Âu của người Việt. Thủ đô xinh đẹp của Estonia này chỉ cách Helsinki (Phần Lan) khoảng hai tiếng đồng hồ di chuyển bằng phà du lịch cỡ lớn.

Nhà thờ St.Alexander Nevsky nhìn từ tháp canh Kiek in de Kök

ẢNH: N.Q

Nhiều du khách khi có dịp đến Phần Lan đều tranh thủ thực hiện một chuyến đi ngắn trong ngày để đến với Tallinn, nơi thường được biết đến qua câu khẩu hiệu hài hước “quang cảnh Bắc Âu với giá thành Đông Âu” và đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.

Nhưng đến nơi mới biết, khẩu hiệu mà người ta đặt cho nơi này hoàn toàn... sai bét! Mặc dù nằm khá sát với Phần Lan nhưng Tallinn mang một phong vị hoàn toàn khác. Đó là sự kết hợp giữa kiến trúc mang hơi hướm Hansa của các thành phố cảng phía bắc lục địa châu Âu, thêm chút mơ mộng kiểu Đông Âu, và vào một ngày nắng đẹp trời trong, thì Tallinn chính là hình mẫu lý tưởng cho một vương quốc thần tiên đậm chất Walt Disney!

Còn về vật giá thì Tallinn hoàn toàn không kém cạnh người hàng xóm Helsinki cho các khoản dịch vụ du lịch. Có chăng chỉ là về giá cả các mặt hàng thiết yếu và... đồ uống có cồn - lý do khiến dân Phần Lan chăm chỉ đi Tallinn mỗi cuối tuần là vậy: mua rượu bia giá rẻ mang về “quê” uống dần! Chả là thuế tiêu thụ rượu bia ở Phần Lan (và các nước Bắc Âu khác) quá mắc.

Cũng như bao thủ đô khác ở châu Âu, Tallinn lấy quảng trường trung tâm Town Hall Square làm “trái tim” cho thành phố. Tọa lạc ngay giữa trung tâm quảng trường là Town Hall được xây dựng vào khoảng thế kỷ 15. Đây là công trình mang kiến trúc Gothic duy nhất ở Bắc Âu hiện nay.

Vào thời Trung cổ, Town Hall Square vốn là một quảng trường chợ tấp nập kẻ bán người mua. Ngày nay, những ngôi nhà hướng ra quảng trường đều trở thành những nhà hàng hoặc khách sạn kiểu boutique sang chảnh phục vụ du khách. Vào mùa đông, Town Hall Square sẽ biến thành khu chợ Giáng sinh lung linh đèn vàng và thơm nức mùi hạnh nhân rang và rượu quế ấm nồng.

Để phòng ngự trước những cuộc chiến tranh giành lãnh thổ, quyền lực và ảnh hưởng của các vương triều vào thời Trung cổ, Tallinn được bao quanh bằng một bức tường thành vững chãi và đồ sộ. Toàn bộ tường thành có tổng chiều dài 2,4 km, cao từ 14 -16 m, độ dày tường 3 m với khoảng trên 40 tháp canh đặt rải rác khắp nơi. Ngày nay, dù chỉ với khoảng phân nửa số tháp canh là còn tồn tại nguyên vẹn nhưng tường thành phòng thủ Tallinn được xem là một trong những thành phòng thủ thời Trung cổ được bảo tồn tốt nhất cho đến nay.

Một trong những ngọn tháp canh ấn tượng nhất mà tôi từng leo lên đó là tháp Kiek in de Kök cao 38 m. Tên gọi Kiek in de Kök vốn là tiếng Hà Lan, có nghĩa là “nhìn vào nhà bếp”. Tên gọi này được cho là vì với độ cao và tầm bao quát ấn tượng của nó, lính canh thậm chí có thể nhìn thấu được tới căn bếp của nhà dân gần đó!

Không biết có phải vì tầm nhìn của lính canh thời xưa quá tốt, hay vì tầm nhìn của dân văn phòng đeo kính như tôi quá tệ, mà giờ đây, đứng trên tầng cao nhất của Kiek in de Kök, tôi chỉ thấy trải ra trước mắt mình là những ngôi nhà mái cam lô xô dưới nắng vàng rực rỡ.

Từ bến phà, bạn có thể đi bộ vào phố cổ hoặc thuê taxi nếu đi đông người và nhiều hành lý. Giá taxi vào phố cổ từ 6 - 8 euro. Ngoài ra còn có xích lô kiểu Tây phù hợp cho hai người. Đây cũng là một cách thú vị để tham quan thành phố. Nếu chọn cách tham quan Tallinn trong ngày (sáng đi chiều về), bạn có thể tham khảo lịch trình thuận tiện nhất tại trang web du lịch của thành phố ở địa chỉ www.visittallinn.ee/eng/, cũng như danh sách những địa điểm tham quan miễn phí ở phố cổ Tallinn. Nếu đi hai ngày trở lên, bạn nên cân nhắc mua thẻ du lịch Tallinn Card trong vòng 24, 48 hoặc 72 giờ. Với thẻ này, bạn có thể sử dụng miễn phí phương tiện công cộng trong thành phố, vào cổng miễn phí tại hơn 40 điểm tham quan nổi tiếng, giảm giá đến 50% cho các dịch vụ du lịch, giảm giá từ 10% cho các dịch vụ ăn uống cùng với nhiều quà tặng nho nhỏ khi đến các điểm tham quan khác.

8 sự thật thú vị về Estonia, quốc gia tân tiến đi trước thời đại

Dù chỉ là một nước nhỏ ở Bắc Âu với dân số khoảng 1,3 triệu dân song Estonia có thể nói là một trong những nước tân tiến nhất thế giới. 8 sự thật thú vị dưới đây sẽ lý giải vì sao Estonia có thể được mệnh danh là "quốc gia của tương lai".

1. Học sinh học lập trình từ lớp 1

Năm 2012 Estonia đã bắt đầu thử nghiệm dự án dạy lập trình máy tính cho trẻ em từ lớp 1 đến lớp 12. Mười hai trường đã tham gia dự án này. 

Trẻ em từ 6 tuổi bắt đầu học toán và logic để áp dụng vào ngôn ngữ lập trình Scratch.

2. Hộ chiếu điện tử

Từ 2002, Estonia đã bắt đầu sử dụng giấy tờ tùy thân dạng thẻ điện tử. Thẻ này có thể xác minh mỗi cá nhân cả trong đời thực và trên môi trường kỹ thuật số. 

Thông tin về công dân đó được gắn vào chip cùng một chữ ký điện tử có giá trị pháp lý ngang với chữ ký tay. 

Mỗi cá nhân có thể đính kèm nhiều giấy tờ khác nhau với thẻ, khi đi lại trong khu vự Liên minh châu Âu, thẻ này có thể đóng vai trò như hộ chiếu.

3. Bỏ phiếu bầu không cần ra khỏi nhà

Từ 2005, khi các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ở Estonia, công dân nước này đã có thể bầu cử qua internet bằng cách xác nhận danh tính bằng chữ ký điện tử từ thẻ ID điện tử.

Estonia là quốc gia đầu tiên lập hệ thống bầu cử điện tử cho bầu cử quốc hội từ năm 2007. Trong bầu cử Nghị viện châu Âu, 31% người Estonia đã bầu cử qua hệ thống này.

4. Phương tiện giao thông công cộng miễn phí

Năm 2013, Tallinn (thủ đô Estonia) là thành phố đầu tiên thế giới mà mọi phương tiện công cộng đều miễn phí cho tất cả mọi người.

Chính quyền đưa ra giải pháp này nhằm khuyến khích người dân đi xe bus và trolleybus.

Trước khi bãi bỏ phí phương tiện giao thông công cộng, thành phố đã tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý và 3/4 người dân thành phố đã ủng hộ giải pháp này.

Một năm sau đó, Tallinn tuyên bố chính sách mới, nhờ đó mật độ phương tiện trên các trục đường chính của thành phố đã giảm đáng kể.

5. Đất nước của khởi nghiệp

Số liệu gần đây cho thấy Estonia đứng thứ ba châu Âu về số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp theo đầu người. Theo đó có 31 doanh nghiệp khởi nghiệp trên mỗi 100.000 dân. 

Việc đăng ký doanh nghiệp mới chỉ mất 15 phút, không đánh thuế thu nhập doanh nghiệp trên lợi nhuận giữ lại.

6. Truy cập internet mọi nơi

Kể cả trong rừng sâu bạn vẫn có thể truy cập internet khi ở Estonia. Bạn có thể truy cập wifi miễn phí ở hầu hết các khách sạn, địa điểm công cộng như công viên, quán cà phê, nhà hàng, ga tàu, sân bay, thậm chí là bãi biển.

7. Ai cũng có thể trở thành công dân Estonia

Ai cũng có thể trở thành công dân điện tử của Estonia mà không quá khó khăn. Chính sách này cho phép công dân các nước khác có thể mở doanh nghiệp ở đây, có thể quản lý công ty trong khi đang đi du lịch, có thể ký văn bản và kê khai thuế mà không cần đến Estonia.

Bạn chỉ cần nộp đơn đăng ký qua mạng. Công dân điện tử mang lại điều kiện thuận lợi cho các doanh nhân, họ chỉ phải nộp thuế phần tài sản được chuyển khỏi Estonia.

8. Tiết kiệm nhiều thời gian nhờ công nghệ

Ngày nay, 400 loại dịch vụ đều có sẵn trên trực tuyến ở Estonia. Chỉ trong khoảng 20 phút, bất cứ người Estonia nào cũng có thể mở một công ty mới với thẻ ID điện tử của họ. Nhờ hệ thống này, họ không phải xếp hàng chờ đợi, xin giấy tờ, văn bản, chữ ký, con dấu. Họ tiết kiệm được thời gian để dành cho gia đình và người thân.

Theo Bright Side

Trang Đặng/GIADINHMOI.VN

Ghé thăm đảo "nữ quyền" nơi mọi việc đều nằm trong tay phụ nữ quyết định

Huy Phong (Theo Aljazeera) 

(Dân Việt) Nằm trên biển Baltic ở ngoài khơi bờ biển Estonia, hòn đảo nhỏ Kihnu là nơi sinh sống của một trong những cộng đồng nữ quyền cuối cùng trên thế giới.

 

Hòn đảo Kihnu là nơi sinh sống của một cộng đồng nhỏ gồm 600 thành viên, với phụ nữ nắm quyền suốt nhiều thế kỷ qua.

 

Phần lớn đàn ông trên đảo Kihnu là ngư dân và mỗi lần đi biển của họ thường kéo dài nhiều tháng, để lại vợ và con trên đảo.

 

Những người phụ nữ điều hành mọi công việc trên đảo trong thời gian đàn ông vắng nhà và được coi là người bảo vệ truyền thống và văn hóa địa phương.

 

Tại Kihnu, âm nhạc truyền thống được coi là một phần của cuộc sống hằng ngày và có vai trò quan trọng trong cộng đồng. Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ văn hóa này.

 

Trong khi đó, trẻ em được dạy về các dụng cụ âm nhạc truyền thống cũng như ngôn ngữ bản địa tại trường học.

 

Mọi người thường tập trung tại trung tâm của cộng đồng để nhảy múa và hát những bài dân ca. Đây cũng được coi là bảo tàng của hòn đảo.

 

Năm 2003, văn hóa Kihnu đã được UNESCO công nhận là di sản của loài người.

 

Đối với những phụ nữ trên đảo Kihnu, đàn ông chỉ có một nhiệm vụ quan trọng là kiếm tiền

 

Một ngư dân chuẩn bị ra biển đánh cá.

 

Mỗi chuyến đi biển của các ngư dân thường kéo dài nhiều tháng.

 

Trong khi đàn ông đi biển, những người phụ nữ quán xuyến mọi công việc nhà.

 

Dệt len là một trong những công việc chính của phụ nữ trên đảo Kihnu.