Lạ lùng quốc gia châu Âu ra đời từ một trò đùa

Từ chỗ chỉ là một trò đùa trong ngày Cá tháng Tư, một trong những nước cộng hòa nhỏ nhất thế giới đã ra đời ngay giữa châu Âu, với chính phủ, hiến pháp và đồng tiền riêng.

Tấm biển Cộng hòa Užupio trước cây cầu dẫn vào quốc gia tự xưng. Ảnh: Norwegian

Người dân địa phương nói rằng nếu bạn nhìn chằm chằm vào mắt của Nàng Tiên cá Užupis khi băng qua chiếc cầu đi vào nước Cộng hòa Užupis tự xưng nhỏ xíu nằm bên trong thủ đô Vilnius của nước láng giềng Litva, bạn sẽ không bao giờ muốn rời xa nơi này.

Được nhà điêu khắc Romas Vilčiauskas chế tác vào năm 2002, bức tượng bằng đồng này chào đón du khách đến với nước cộng hòa bé nhỏ.

Ra đời đúng ngày Cá tháng Tư

Theo BBC, nằm bên trong thủ đô Vilnius của Litva, Užupis là một trong những nước cộng hòa nhỏ nhất trên thế giới, với diện tích chưa đầy 1 cây số vuông.

Nhưng đừng để số đo diện tích đó đánh lừa - ở đây có tổng thống, hiến pháp và tiền tệ riêng, thậm chí còn có hải quân bao gồm ba hay bốn chiếc tàu nhỏ, chủ yếu sử dụng cho mục đích nghi lễ. Cho đến gần đây, Užupis còn có quân đội gồm khoảng… 10 người nhưng do quốc gia này theo đường lối yêu hòa bình, nên đội quân đã được cho nghỉ hưu. 

Sau khi Liên Xô sụp đổ vào đầu thập niên 1990, nhiều chân đế từng là nơi đặt những bức tượng biểu tượng Xô-viết bị bỏ trống trên khắp Vilnius. Vào năm 1995, một nhóm các nghệ sỹ địa phương đã dùng một trong những chân đế này để dựng bức tượng của biểu tượng nhạc rock Mỹ Frank Zappa  như biểu tượng của tự do và dân chủ. Hai năm sau, vào tháng 4/1997, họ tiến thêm một bước nữa là tuyên bố khu vực Užupis độc lập khỏi phần còn lại của Litva.

Mặc dù Užupis không được các chính phủ nước ngoài công nhận là quốc gia chính thức, nhưng đất nước nhỏ xíu này đã trở thành niềm tự hào ở Vilnius và trên khắp Litva. Theo tiếng Litva, Užupis có nghĩa là 'bên ngoài con sông', nơi đây được ngăn cách khỏi phần còn lại của thành phố bởi sông Vilnele.

Hằng năm, nước cộng hòa tự xưng này kỷ niệm ngày độc lập của mình vào 1/4, đúng ngày Cá tháng Tư, vốn được người dân địa phương gọi là Ngày Užupis. Vào ngày này, du khách có thể được đóng dấu hộ chiếu khi họ băng qua cầu tiến vào đất nước (còn vào những ngày còn lại, đường biên giới không được canh gác), họ sử dụng đồng tiền địa phương (không chính thức) và thưởng thức dòng bia chảy ra từ vòi phun nước ở quảng trường chính.

Cây cầu nhỏ dẫn vào Užupis. Ảnh: Alamy

Từ một ý tưởng nói chơi trong ngày Cá Tháng Tư của một nhóm nhỏ những người sáng lập giờ đây đã trở thành một sứ mạng nghiêm túc.

Ngày nay, Cộng hòa Užupis có một bản hiến pháp đã được dịch sang nhiều thứ tiếng. Ngoại trưởng Užupis, ông Tomas Čepaitis, một trong những nhà lập quốc của quốc gia tí hon này, giải thích rằng nước cộng hòa này ra đời dựa trên triết lý của triết gia cổ đại Aristotle rằng bất kỳ thành phố vĩ đại nào cũng nên có số dân hạn chế. "Chúng tôi muốn tạo ra một đất nước mới nhỏ bé dựa trên suy nghĩ cổ xưa rằng một đất nước tốt đẹp không thể có quá 5.000 dân bởi vì đầu óc con người không thể nhớ nhiều khuôn mặt hơn số đó", ông nói. "Ai cũng biết mọi người khác, do đó người dân sẽ khó mà lừa gạt hay thao túng lẫn nhau."

Quốc kỳ của Užupis vẽ một hình ảnh được gọi là 'Bàn tay thiêng': một bàn tay với một cái lỗ ở giữa nên không thể nhận hối lộ được.

"Điều quan trọng là chúng tôi không có gì để che giấu trong đôi tay," Bộ trưởng Du lịch Užupis, ông Kestas Lukoskinas, đã sống ở Užupis được 18 năm, nói.

Hình ảnh "bàn tay thiêng" trên một bức tường ở Užupis. Ảnh: BBC

Ngoại trưởng Čepaitis cho biết ông và những người đồng lập quốc muốn tạo ra một đất nước mà mọi người có thể tách rời khỏi những sự xao lãng của đời sống hiện đại và tái kết nối với nhau.

"Nếu bạn băng qua cầu, bạn có thể trở thành chính mình. Bạn không còn đóng một vai trò xã hội nào nữa. Bạn không thuộc về bất cứ ai... Bạn cảm thấy hạnh phúc và thoải mái hơn. Bạn có thể bước vào quán rượu, gặp thị trưởng thành phố, hay một cầu thủ bóng rổ nổi tiếng, một nghệ sỹ nổi tiếng, trong khi mọi người đang thư giãn. Còn ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới mà bạn đến, các quán rượu hay nhà hàng sang trọng đều có những hạn chế, những quy tắc hoàn toàn không có ở Užupis”, ông Čepaitis tự hào.

Hiến pháp lập dị

Trong khi câu chuyện về sự khai sinh ra đất nước Užupis khá nhẹ nhàng, thì lịch sử của nó lại không như vậy.

Vào giữa thế kỷ 20 khi vùng đất này còn thuộc Liên Xô, đó là một nơi điêu tàn, một khu vực nguy hiểm trong thành phố chỉ dành cho những người can đảm hoặc kẻ mất trí.

Một trong những con đường chính ở đây, Đường Užupis, một thời có biệt danh là 'Con đường Tử thần', không chỉ là do tỷ lệ tội phạm cao mà còn là để tưởng nhớ cộng đồng Do Thái trong khu vực bị tàn sát trong thảm họa diệt chủng thời phát xít. .

Quảng trường trung tâm Užupis. Ảnh: BBC

Ngay khi nơi này giành được độc lập vào năm 1997, bản hiến pháp mau chóng ra đời. Văn kiện này được ông Čepaitis và ông Romas Lileikis, Tổng thống Užupis, chấp bút chỉ trong vòng có ba tiếng đồng hồ vào một buổi trưa hè năm 1998.

"Chúng tôi vừa mới tuyên bố khai sinh một nền cộng hòa, và lúc đó ông ấy (Lileikis) ghé qua chỗ tôi bởi vì ông ấy không có nước nóng. Đó là lý do tại sao có một điều khoản về nước nóng”, Ngoại trưởng Čepaitis cho biết, ám chỉ Điều 2 của Hiến pháp, vốn cho rằng tất cả mọi người đều có quyền có nước nóng, được sưởi ấm trong mùa đông và mái lợp ngói.

Tổng số 41 điều của bản hiến pháp cô đọng lại những tinh túy của lý tưởng Užupis, bao gồm tự do tư tưởng, với những điểm như "Ai cũng có quyền được chết, nhưng đây không phải là điều bắt buộc'" và "Ai cũng có quyền hiểu", cũng như điều khoản "Ai cũng có quyền không hiểu gì hết".

Thậm chí thú nuôi cũng được đề cập trong hiến pháp, với điều khoản như "chó có quyền được là chó" và "mèo không bắt buộc phải yêu thương chủ nhưng phải giúp đỡ những khi cần thiết".

"Tôi viết về mèo bởi vì tôi là người nuôi mèo, còn Lileikis viết về chó vì ông ấy là người nuôi chó”, ông Ngoại trưởng Čepaitis giải thích.

Những con đường thanh bình ở Užupis. Ảnh: BBC

Nền chính trị xuề xòa

Bản Hiến pháp, được in trên những tấm bảng chữ nhật lớn treo dọc theo con đường mà cư dân địa phương gọi là Đại lộ Hiến pháp. Có trên 30 tấm bảng kim loại này được treo dọc trên tường, trong đó bảng tiếng Latin là ngôn ngữ mới nhất được bổ sung - nó được chính Giáo hoàng Francis ban phước khi Ngài đến thăm các nước vùng Baltic hồi tháng 9/2018.

Cũng giống như đa số những thứ khác ở Užupis, cấu trúc chính quyền và việc bổ nhiệm quan chức cũng rất thoải mái. Tòa nhà nghị viện vừa là một quán nước vừa là quán rượu. Một nhóm nòng cốt gồm khoảng một chục vị bộ trưởng giám sát sự vận hành của quốc gia tí hon này.

Mặc dù nghe có vẻ kỳ quặc, hệ thống chính quyền ở Užupis hoạt động tốt trong suốt 21 năm qua. Trong toàn bộ thời gian đó, tổng thống vẫn nắm quyền, mặc dù có lúc Lileikis nói đùa rằng ông muốn nghỉ ngơi. Nội các họp vào hầu hết các ngày thứ Hai. Họ cũng tích cực xây dựng mối quan hệ với các nước khác cho dù là không chính thức.

Cộng hòa Užupis đã thu hút sự quan tâm của du khách kể từ năm 1997. Kết quả đáng mừng kể từ đó là quốc gia này đã phát triển mạnh hơn và nâng tầm vị thế cao hơn, khiến giá nhà đất ở đây tăng vọt.

"Hiện tại nơi đây là khu vực đắt đỏ thứ hai ở Vilnius, sau khu Phố Cổ. Không nghệ sỹ nào có thể mua một căn hộ vào lúc này - anh ta cần phải giàu có và nổi tiếng", Bộ trưởng Du lịch Lukoskinas nói.

Điều này đã khiến một số bộ trưởng quan ngại. Họ lo sẽ đánh mất nền văn hóa và lối sống bản địa khi số lượng du khách tăng lên và dân số ngày một đông. Tuy nhiên, ông Čepaitis lại hy vọng rằng điều này sẽ giúp các lý tưởng của Užupis được lan tỏa rộng rãi hơn nữa.

Theo Thu Hằng

Báo Tin Tức

Ngắm vẻ đẹp như tranh vẽ của Litva

TTO - Những bức ảnh tuyệt đẹp về đất nước Litva được Martynas Charevicius ghi lại bằng flycam.

Martynas Charevicius là một nhiếp ảnh gia sống ở thủ đô Vilnius. Anh giành tình yêu đặc biệt cho đất nước của mình và thường đi khắp nơi để ghi lại cảnh đẹp quê hương.

Charevicius tự hào chia sẻ "Litva luôn là điểm đến hoàn hảo cho người yêu thiên nhiên. Đó là một vùng đất nhỏ, dễ tiếp cận và đẹp như tranh vẽ".

Đây là hình ấn tượng của mặt hồ Asveja ở thị trấn Dubingiai (Moletai).

Cộng hòa Litva (Lithuania) là một quốc gia thuộc châu Âu, có đường biên giới với Latvia, Belarus, Ba Lan, Liên bang Nga, biển Baltic.

Lâu đài được xây dựng từ thế kỷ 14 trên hòn đảo Trakai nhỏ bé ở hồ Galvė.

Litva có địa hình khá bằng phẳng và thấp, độ cao không vượt quá 300m. Vì thế nên khí hậu cũng tương đối ôn hòa.

Đất nước Litva được đánh giá là điểm đến dành cho những người yêu thiên nhiên nhờ có rất nhiều rừng cây, sông suối và nguồn tài nguyên đất đai màu mỡ.

Litva cũng là quốc gia có bề dày lịch sử và văn hóa.

Theo nhiều ghi chép lịch sử, Litva có người sinh sống từ khoảng thiên niên kỷ thứ 10 trước Công nguyên.

Ban đầu chỉ là những nhóm bộ tộc nhỏ bé sống bằng săn bắn và không cố định, nhưng đến thế kỷ 12, người Litva bắt đầu thực hiện các cuộc chinh phạt ở nhiều quốc gia xung quanh để lập thành Đại Lãnh địa Litva sau này.

Litva cũng từng bị tàn phá nặng nề, rơi vào khủng hoảng khi bại trận trước cuộc xâm lăng của người Mông Cổ vào các năm 1241, 1259 và 1275.

Sau đó, dưới sự trị vì của vua Gediminas, Litva trở nên hùng mạnh, tiếp tục các cuộc chinh phục, mở rộng lãnh thổ và trở thành một quốc gia rộng lớn nhất châu Âu vào khoảng thế kỷ 14.

Thời điểm đó, lãnh thổ Litva trải dài từ biển Baltic đến biển Đen.

Sau Hiệp ước Lublin năm 1569 cùng sự ra đời của Liên bang Ba Lan – Litva (Cộng hòa thứ nhất của Ba Lan, Cộng hòa Liên bang của hai Quốc gia), Litva chịu sự ảnh hưởng của văn hóa Ba Lan trên mọi mặt đời sống. Ngôn ngữ và nhiều truyền thống dân tộc Litva dần mai một.

Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, sáp nhập rồi lại tách rời, nước cộng hòa Litva tuyên bố độc lập năm 1991, đứng đầu là tổng thống.

Ngày nay, Litva là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Liên Hiệp Quốc, NATO, Tổ chức Thương mại Thế giới, Liên minh châu Âu và có nền kinh tế khá phát triển so với các nước lân cận.

Litva thưa dân cư, mật độ khoảng 55 người/km nên màu xanh thiên nhiên  bao phủ khắp nơi.

1/3 diện tích Litva được rừng che phủ. Các loại cây chủ yếu là thông, vân sam, sồi nên đây cũng là một điểm đến tuyệt vời trong mùa thu.

QUAN TÂM1

MINH HẢI (Tổng hợp)

Mũi đất Kursh

Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Mũi đất Kursh của Litva là Di sản văn hóa thế giới năm 2000 cùng Liên bang Nga.

Mũi đất Kursh là một dải đất hẹp và dài khoảng 98 km, uốn cong tạo thành một bán đảo chia tách Kursh ra khỏi biển Baltic. Mũi đất Kursh bắt đầu từ bán đảo Samland sang tới thành phố cảng Klaipea của Litva.

Di sản này thuộc sở hữu của Litva và Nga. Phần phía Bắc của mũi đất dài 52 km thuộc về Litva, phần còn lại thuộc về Nga. Bề rộng của mũi đất dao động từ 400 mét tới cực đại là 3.800 mét.

Mũi đất Kursh được hình thành vào khoảng 5.000 năm trước. Trong khoảng thời gian từ năm 800 tới năm 1016, đây là trung tâm thương mại chính của vùng. Vào thế kỷ thứ 13 khu vực này bắt đầu có nhiều công trình được xây dựng trong đó có một số lâu đài lớn như: Lâu đài Mernel được xây năm 1252; Lâu đài Neuhausen ( 1283) và Lâu đài Rossitten ( 1372)...

Tuy nhiên vào những thế kỷ sau đó, khu vực mũi đất này đã phải chịu sử thay đổi lớn khi hệ thống rừng, và hệ sinh thái bị phía hủy nghiêm trọng do nạn khai thác gỗ để đóng tàu bè và chăn thả gia sức lớn. Các cồn cát bắt đầu hình thành và cả khu vực thừng xuyên phải hứng chịu những trận bão cát, nhiều làng mạc đã bị chôn vùi trong khoảng thời gian đó. Cho đến thế kỷ 18, việc tái thiết hệ rừng và sinh thái mới được thực hiện. Chính quyền kêu gọi người dân trồng rừng, khôi phục hệ thực vật. Nhờ những nỗ lực không ngừng mà mũi đất Kursh mới có thể khôi phục và có hệt thực vật đa dạng như hiện nay.

Mũi đất Kursh phàn thuộc Liên bang Nga

Nhiều thế kỷ trước dân sống tại khu vực này chủ yếu là người Kursi, một số ít người Đức và người Litva những số lượng nguời Kursii ngày càng suy giảm do nhiều nguyên nhân. Cho đến nay hầu như không còn thấy người Kursii sống tại mũi đất Kursh, những cư dân còn sống tại đầy cho đến nay vẫn sống chủ yếu bằng nghề đánh cá.

Mũi đất Kursh phần thuộc Litva.

Mũi đất Kursh có nhiều giá trị đáng chú ý có thể kể đến như: đây là cồn cát cao nhất tại Châu Âu với độ cao lên đến 60 mét. Trong khu vực mũi đất có một hồ lớn được gọi là hồ Thiên Nga và Rừng thông Korolev. Rừng thông Korolev có 72% diện tích được che phủ trong đó có khoảng 600 loài cây thân gỗ, cây bụi và cây thân thảo. Hệ động thực vật tại rừng có 296 loài. Mũi đất Kursh còn được gọi là cầu chim bởi theo hành trình thì đây là con đường di cư cổ nhất của khoảng 150 loài chim từ các khu vực Bắc Âu tới Nam Âu và Bắc Phi. Hiện trên mũi đất vẫn còn một trạm nghiên cứu về chim đầu tiên trên thế giới.

Nhiều năm nay, mũi đất Kursh còn có bãi tắm cho du khách có thể hòa mình vào làn nước biển Baltic. Nhờ khí hậu thích hợp cho việc nghỉ ngơi do đó khu vực này rất thu hút khách du lịch tới đặc biệt là khoảng thời gian từ tháng 5 tới tháng 11 hàng năm.

Mũi đất Kursh được công nhận là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (v): Mũi đất là ví dụ nổi bật của vấn đề cảnh quan thiên nhiên bị đe dọa dưới sức ép của con người và thiên nhiên vẫn có thể sống sót nếu được bảo vệ. Bằng chứng là việc mũi đất Kursh đã bị đe dọa liên tục trong suốt một khoảng thời gian khá dài bởi thiên nhiên và sự tàn phá của con người, nhờ vào các chương trình tái thiết khu vực này đã ổn định và tiếp tục phát triển đến hiện nay.

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công cuộc tái thiết như vậy song những năm gần đây, các nhà hoạt động môi trường có phần e ngại về môi trường tại đây. Lý do là bởi cư dân sinh sống trong khu vực sống dựa vào việc đánh bắt và khai thác cá, sự ô nhiễm biển và cả khu vực bờ biển đang ngày một rõ rệt. Bên cạnh đó việc khai thác dầu từ năm 2005 tại đây cũng là lý do làm tăng thêm nhiều nguy hại về ô nhiễm môi trường trong toàn khu vực.

Số lượng khách du lịch tăng từng năm cũng là một vấn đề gây ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên dẫn đến mất cân bằng hệ sinh thái của nhiều loại động vật biển. Hiện chính phủ đang bàn đến giải pháp hạn chế du lịch và cấm du khách đi lại tại một số nơi nhất định tuy nhiên vấn đề này vẫn đang được bàn bạc và cân nhắc.

Cập nhật: 22/01/2016Theo disanthegioi.info

Litva – Trung tâm lịch sử Vilnius ( 1994)

(Cinet-DSTG) – Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Trung tâm lịch Vilnius của Litva là Di sản văn hóa thế giới năm 1994.

Trung tâm lịch sử Vilnius, Litva

Vilnius là thủ đô và là thành phố lớn nhất của nước cộng hòa Litva. Mặc dù du lịch của thành phố rất phát triển song Vilnius vẫn còn giữ đươc những bản sắc riêng của một thành phố vùng Baltic. Khu vực trung tâm của thành phố với khu phố cổ và nhiều công trình kiến trúc đẹp đã được Unecso công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 1994.

Vilinius nằm giữa hai con sông Vilnia và Neris với dân số xấp xỉ 556.000 người. Nói tới Vilinius, du khách sẽ mường tượng ra một Vilinius yên ả, hiền hòa, thanh bình và những công trình kiến trúc có giá trị. Ở khu vực Đông Âu, Vilinius luôn là một trong những thành phố đứng đầu về lượng khách du lịch hàng năm. Ở Vilinius có nhiều điểm hấp dẫn, lý thú trong đó phải nói đến đầu tiên đó là khu vực Trung tâm lịch sử của thành phố. 

Trung tâm lịch sử Vilnius gồm nhiều công trình kiến trúc đẹp và có giá trị được hình thành trong khoảng thời gian từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 19..

Trung tâm lịch sử Vilnius gồm những công trình kiến trúc được xây dựng theo trường phái Gothic, Phục Hưng, Baroque và cả những công trình được xây dựng theo truyền thống của cư dân bản địa.. Khu vực trung tâm lịch sử này được hình thành trong khoảng thời gian từ thế kỷ từ 13 đến thế kỷ 19. Ở đây có những ngôi nhà có lịch sử đến 1.500 tuổi, Vilnius vì thế là nơi có khu  phố cổ lớn nhất ở Châu Âu.

Có thể nói Trung tâm lịch sử Vilinius là minh chứng quan trọng trong sự phát triển văn hóa nói chung và kiến trúc nói riêng trong cả vùng Đông ÂU rộng lớn. Bộ mặt đô thị của Vilinius có sự đa dạng về phong cách, trường phái và đồng thời là lịch sử phát triển liên tục có sự kế thừa suốt 5 thế kỷ.

Trong lịch sử thì thành phố này trước kia liên tục bị chiếm đóng và xảy ra xung đột giữa các dân tộc vùng Baltic chống lại quân xâm lược Đức.  Cho đến thế kỷ thứ 13, Thủ đô đầu tiên của Litva được thành lập tại đây và có tên là Grand Duchy. Một vài công trình kiến trúc đã được xây dựng ngay từ những ngày đầu tiên hình thành thành phố. Những công trình được xây dựng trong khoảng thời gian này chủ yếu được xây bằng gạch. Năm 1471,  một trận hỏa hoạn xảy ra đã phá hủy và làm hư hại hầu hết các công trình trong thành phố. Những công trình cố như Tu viện Xitoo, Nhà thờ thánh Phanxico..đã bị phá hủy hoàn toàn., công trình duy nhất ghi dấu ấn từ thời kỳ đầu xây dựng còn xót lại là bức tường thành và khu vực phòng thủ bên dưới.

Đến những năm 1503-1522, công cuộc tái thiết được thực hiện nhưng do nhiều lý do và một trận họa hoạn nữa xảy ra nên đã thất bại. Cho đến nhưng năm 1579, các công trình xây dựng mới lại được thực hiện, nhiều công trình quan trọng đã được xây dựng trong thời điểm này như: Nhà thờ St Michael; nhà thờ St Stephen; Nhà thờ St Theresa; Nhà thờ All Saints…Thời gian này ở Vilinius có đến hơn 40 công trình tôn giáo gồm các nhà thờ, tu viện..nhưng cho đến khi cuộc chiến với quân đội Nga xảy ra ( 1654-1667), một số công trình trong số đó đã bị phá hủy hoặc hư hại. Một số khác bị cháy trong các vụ hỏa hoạn vào các năm 1715, 1737, 1748, 1749. Sau khi bị cháy, các công trình này nhanh chóng được sửa chữa lại do đó đến nay những công trình này vẫn còn được lưu giữ lại mặc dù có những công trình không còn được như ban đầu, một số khác lại được sửa theo những phong cách mới kiểu Baroque. Trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, hơn 80 ngôi nhà cổ trong khu vực trng tâm đã bị pha hủy. Mãi đến khi chiến tranh kết thúc, dự án khôi phục mới được thực hiện và việc tu sửa đã diễn ra từ năm 1956-1958 và 1970-1974.

Những công trình tiêu biểu nhất tại Trung tâm lịch sử của Vilnius có thể kể đến như: Nhà thờ, Tòa thị chính, lâu đài, quảng trường trung tâm và những dãy nhà cổ. Hầu hết các công trình trong khu vực trung tâm lịch sử được xây dựng theo trường phái Gothic, Phục hưng và một số được sửa chữa sau này theo phong cách Baraque. 

Lâu đài Gediminas được xây dựng từ thế kỷ thứ 13 bằng gạch đỏ. Lâu đài Gediminas là một trong những công trình lịch sử quan trọng nhất của Litva, hình ảnh của lâu đài được in trên hệ thống tiền tệ của quốc gia này.

Nổi bật trong khu trung tâm là lâu đài Gediminas, đây là lâu đài được xây dựng từ thế kỷ thứ 13 bằng gạch đỏ. Lâu đài được xây dựng trên đỉnh đồi, hiện nay khách du lịch có thể đi bộ hoặc sử dụng hệ thống cáp treo để lên thăm quan tòa lâu đài này. Hình ảnh lâu đài Gediminas là biểu tượng của thành phố Vilinius nói riêng và và Litva nói chung. Hình ảnh này không chỉ được in trên hệ thống tiền tệ của Litva mà lâu đài Gediminas còn xuất hiện rất nhiều trên các tác phẩm hội họa, nhiêp ảnh, thơ, ca..

Thánh đường Theotolos và nhà thờ st.Ann..với kiến trúc đẹp và nổi bật tại khu phố cổ Vilinius..

Thành đường Theotolos cũng là một công trình quan trọng trong khu vực phố cổ. Thành đường được xây dựng vào năm 1346, hiện nay là một trong những điểm thăm quan thu hút khách du lịch tai Vilinius. Bên cạnh đó còn có nhà thờ cổ nhất của Vilinius đó là nhà thờ St.Nicholas được xây dựng năm 1300. Nhà thờ St.Ann là nhà thờ được xây dựng theo phong cách Gothic đẹp nhất của Litva.

Sẽ không quá khi nói Vilinius là thủ đô của nhà thờ và bảo tàng. Khách du lịch đến đây thường kháo nhau rằng chỉ cần đi 10 bước chân là sẽ lại thấy một bảo tàng hoặc nhà thờ. Các bảo tàng tại Vilinius hầu hết được vào cửa tự do, chính vì thế cũng chẳng có gì là ngạc nhiên khi khách du lịch nhận thấy rằng người dân ở Vilinius rất am hiểu và yêu nghệ thuật.

Là một trong 4 di sản được Unesco công nhận, song Trung tâm lịch sử Vilnius là di sản nổi tiếng và được nhiều người biết đến nhất tại Litva.

Thái Anh

Litva – Di chỉ khảo cổ Kernavé ( 2004)

(Cinet-DSTG) – Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Di chỉ khảo cổ Kernavé của Litva là Di sản văn hóa thế giới 2004.

Di chỉ khảo cổ Kernavé, tại Litva

Di chỉ khảo cổ Kernavé nằm trong thung lũng sông Neris thuộc khu vực Baltic của Châu Âu. Khu vực này là một minh chứng đặc biệt cho đời sống của cư dân tại đây trong suốt 10 thiên niên kỷ.

Di chỉ khảo cổ Kernavé là một khu vực gồm thị trấn Kernavé, pháo đài, địa điểm khảo cổ, các khu vực định cư của dân thường, nền móng và vết tích của những pháo đài từ thời Trung cồ…

Trong suốt một khoảng thời gian dài, khu vực này đã rất hưng thịnh và là nơi phồn thịnh với nhiều pháo đài và hệ thống phòng thủ quan trọng của thị trấn Kernavé. Đây cũng là thị trấn cổ quan trọng trong lịch sử của Litva. Cho đến thế kỷ thứ 14, các pháo đài bị phá hủy bởi đế chế Teuton, cho đến nay chỉ còn những dấu tích của nó còn xót lại.

Khu vực di chỉ Kernavé đã được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới của Litva trước đây thị trấn Kernave. Trong suốt nhiều thế kỷ thị trấn đã có giai đoạn phồn thịnh với số lượng dân cư đông., nhiều công trình kiến trúc quan trọng đã được xây dựng tại đây trong suốt quá trình hình thành và phát triển của thị trấn. Tuy nhiên cho đến thế kỷ 14, khu vực này bị phá hủy bởi đế chế Teuton và không được phục hồi lại sau đó..

Cả khu vực khảo cổ rộng tới 194,4 ha với nhiều di chỉ quan trọng với ngành khảo cổ tại Litva. Nơi đây lưu giữ nhiều minh chứng văn hóa từ thời kỳ đồ đá có giá trị đến nay vẫn đang tiếp tục được giới khảo cổ  học nghiên cứu, tìm hiểu.

Di chỉ khảo cổ Kernavé của Litva được Unesco công nhận theo các tiêu chí (iii), (iv).

Tiêu chí (iii): Di chỉ khảo cổ Kernavé là minh chứng đặc biệt cho sự phát triển của các khu định cư của cộng người trong khu vực biển Baltic của Châu Âu trong khoảng thời gian dài tới 10 thiên niên kỷ.

Tiêu chí (iv): Trong khu vực Di chỉ khảo cổ Kernavé có những công trình kiến trúc của lịch sử tôn giáo mà cụ thể ở đây là Kito giáo. 

Những cổ vật khai quật được từ khu di chỉ Kernavé

Trong lịch sử của Litva thì từ thế kỷ thứ nhất đến thế kỷ thứ 4 sau công nguyên, khu vực hai bên bờ sông Neris bắt đầu xuất hiện những nhóm người sinh sống, theo thời gian cac khu định cư lớn dần và ngày càng phát triển. Trong một cuộc di cư lớn vào cuối thời kỳ La Mã, nhiều làng mạc và các công trình, công sự gỗ đã bị phá hủy và đốt cháy…từ đó khu vực thung lũng hai bên bờ sông bị bỏ hoang. Những năm sau đó, khu vực này liên tục phải hứng chịu thời tiết xấu, ngập nước, sạt lở…cư dân sống tại đây phải di chuyển lên những khu vực cao hơn như những triền đồi bên sông để cư trú.

Những di vật khai quật được tại Di chỉ hiện được lưu giữ trong các bảo tàng tại Litva

Đến khoảng thế kỷ thứ 11,12 khu vực thị trấn Kernavé có những bước phát triển quan trọng. Thế kỷ thứ 12 và 13 là giai đoạn nhiều lâu đài, công trình quân sự được xây dựng tại đây nhất. Cho đến giữa thế kỷ thứ 13, thị trấn thực sự phát triển rực rỡ với nhiều ngành nghề thủ công đa dạng và kinh tế ổn định. Nhiều công trình kiến trúc đẹp và quy mô cũng được xây dựng thêm trong giai đoạn này. Cũng vào thời kỳ này, đạo Kito giáo theo những nhà truyền giáo nước ngoài đã xâm nhập vào từ trước đó thực sự phát triển và trở nên phổ biến. Đạo Kito giáo tại thị trấn Kernavé có sự giao thoa với những khu vực lân cận khác và thay đổi để tự thích ứng với môi trường nơi đây.

Trong suốt thời gian dài tồn tại trong lịch sử của mình, thị trấn cổ Kernavé hưng thính nhất vào giai đoạn từ thế kỷ 13 đến đầu thế kỷ 14. Đến giữa thế kỷ 14, thị trấn bị tấn công và tàn phá bởi đế chế Teuton. Sau khi chiến tranh kết thúc, thị trấn cũng không được xây dựng lại và bị bỏ hoang. Người dân đã bỏ nơi này để di cư lên những khu vực cao hơn sinh sống. Thị trấn cổ bị bao phủ bởi phù sa, bùn lầy và bị lãng quên trong một thời gian dài.

Những cổ vật được tìm thấy trong các đợt khai quật tại Di chỉ được lưu giữ và trưng bày trong các bảo tàng quốc gia tại Litva. Cho đến nay, hàng năm vẫn có các nhóm nghiên cứu và các nhà khảo cổ quốc tế đến đây tìm hiểu và tiến hành các cuộc khai quật.

Thái Anh