Độc đáo ngôi làng "có một không hai" ở Iran

(CLO) Làng Makhunik có tới 70 - 80 ngôi nhà có độ cao chưa đầy 2 m, là nơi sinh sống phù hợp với chiều cao khiêm tốn của “người tí hon” giữa đời thực và an toàn trong suốt 2 thế kỷ qua.

 Ngôi làng của người tí hon Makhunik. (Ảnh: TL)

 
Ở vùng xa xôi của miền nam tỉnh Khorasan, Iran, gần biên giới Afghanistan, là một ngôi làng có lịch sử hai thế kỷ, nơi sinh sống của tộc người lùn. Đặc điểm nhận biết nơi họ sinh sống là kiến trúc độc đáo của khoảng 200 ngôi nhà. Trong số đó có tới 70 - 80 ngôi nhà có độ cao chưa đầy 2 m và cửa vào hẹp khiến người bình thường khó bước vào mà không cúi đầu. Một số ngôi nhà chỉ cao 1,4 m, tính từ sàn tới trần. 
  
Hàng thế kỷ qua, tổ tiên của người Makhunik đã sống hoàn toàn tách biệt với thế giới hiện đại. Khu vực họ sống là một nơi hoang vắng và cằn cỗi khiến việc trồng trọt, chăn nuôi gia súc rất khó khăn. Chà là, củ cải, ngũ cốc, lúa mạch là những loại cây ít ỏi mà họ trồng được. Thực đơn của họ có một số món chay đơn giản như kashk-beneh (làm từ sữa và một loại quả hạt dẻ được trồng ở vùng núi), và pokhteek (hỗn hợp whey khô và củ cải).

 Một ngôi nhà  "điển hình" của người tí hon làng Makhunik. Ảnh: pinterest.

Suy dinh dưỡng là nguyên nhân chính dẫn đến chiều cao hạn chế của người dân Makhunik. Môi trường sống tách biệt khiến họ chỉ có thể kết hôn với những người trong họ hàng, hình thành các gene xấu, trong đó có gene tạo ra kiểu người lùn. 
 
Chiều cao hạn chế không phải là lý do duy nhất để những người dân Makhunik xây nhà nhỏ như vậy. Kiến trúc này tốn ít vật liệu hơn, dễ sưởi ấm vào mùa đông và mát mẻ hơn khi vào hè so với nhà lớn. Ngoài ra những ngôi nhà nhỏ dễ dàng hòa hợp với khung cảnh thiên nhiên, giúp họ không bị kẻ thù phát hiện và đánh chiếm. 

 Ngôi nhà có độ cao chưa đầy 2 m và cửa vào hẹp khiến người bình thường khó bước vào mà không cúi đầu. (Ảnh: TL)

Vào giữa thế kỷ 20, khu vực này từng phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của các con đường lớn giúp người dân di chuyển mua bán thực phẩm tốt hơn. Bữa cơm của họ có thêm cơm và thịt gà. Trẻ em lớn lên khỏe mạnh và cao hơn cha mẹ ông bà chúng, nhờ đó số lượng người lùn giảm đi.  
 
Hầu hết 700 người dân làng Makhunik hiện nay có chiều cao bình thường. Họ đã rời những ngôi nhà nhỏ của tổ tiên để chuyển qua sống trong những ngôi nhà xây bằng gạch. Tuy nhiên điều kiện sống của họ chưa được cải thiện nhiều, nông nghiệp vẫn kém phát triển vì hạn hán. Lớp trẻ đi tới các thành phố gần đó để làm việc, phụ nữ trong làng chủ yếu làm nghề dệt. Những người lớn tuổi thì sống nhờ vào nguồn hỗ trợ của chính phủ.
 
Kiến trúc đặc biệt của các ngôi nhà trong làng Makhunik và di sản của họ mang lại tiềm năng trong ngành du lịch. Người dân ở đây hy vọng tương lai sẽ có nhiều cơ hội việc làm hơn. 

 Kiến trúc đặc biệt của ngôi nhà có thể thu hút du lịch. (Ảnh: TL)

H.Kem (T/h)

Lạc vào miền cổ tích Ba Tư

Bước ra từ câu chuyện “Nghìn lẻ một đêm” về nàng Sheherazade, đất nước Iran chứa đựng trong mình những lấp lánh kéo dài hàng trăm năm qua các công trình kiến trúc, những nét lịch sử độc đáo của xứ sở Ba Tư huyền thoại.

Suốt 140 năm qua, những ai từng có dịp ghé thăm Nhà thờ Hồi giáo Nasir-ol-molk đều phải thừa nhận rằng đây là Nhà thờ Hồi giáo đẹp nhất thế giới. Bởi lẽ, ngay từ khi bước vào thánh đường này, bạn sẽ được xem màn trình diễn “vũ điệu sắc màu” vô cùng rực rỡ của ánh sáng và màu sắc trên kiến trúc của nó.

Kiến trúc nhà vườn tại Kashan.

Nasir-ol-molk nằm ở Shiraz, cố đô của triều đại Ba Tư nghìn năm trước. Người Iran tự hào gọi Shiraz là thành phố của rượu và hoa; là biểu trưng của âm nhạc và thi ca với các công trình nghệ thuật như vườn hoa xanh đẹp tuyệt mỹ Eram Garden, lăng mộ cẩm thạch của đại thi hào Hafez và Saadi...

Thánh đường Nasir-ol-molk được xây dựng  từ năm 1876 và hoàn thành vào năm 1888 theo lệnh của Mirza Hasan Ali Nasir al Molk, một lãnh chúa của triều đại Qajar với những mái vòm cao lồng lộng được điêu khắc tỉ mỉ, chạm trổ tinh tế đến từng chi tiết.

Theo kinh nghiệm của nhiều người, khoảnh khắc đẹp nhất ở đây thường vào lúc 7 - 9 giờ sáng, khi những tia nắng đầu tiên xuyên qua những ô cửa kính rồi chiếu xuống cả hành lang và trên những tấm thảm Ba Tư tạo nên cảnh tượng mê hoặc lòng người.

Cách Shiraz hơn 70km về phía Đông Bắc là phế tích nghìn năm tuổi ở kinh đô nghi lễ cổ Persepolis. Sách sử Iran chép lại những chương huy hoàng về thời đại Achaemenes trên mảnh đất này từ thế kỷ VI trước Công nguyên. Dấu thời gian vẫn còn khắc trên những cột đá cao trước Cổng chào Vạn quốc (Gate of All Nations). Khi đế quốc Ba Tư suy vong và bị chinh phạt bởi Alexandros đại đế - vua xứ Macedonia, người Hy Lạp đã đốt trụi hoàn toàn Persepolis.

Đâu đó trong khu phế tích rộng lớn này vẫn còn vết tích cung điện đền đài cùng tượng nhân sư Lamassu hay điểu sư Griffin; những bức phù điêu trên tường đá kể câu chuyện các sứ thần đem sản vật đến cống nạp thời Achaemenes còn thịnh trị.

Cách thủ đô Tehran của Iran 270km về phía Nam là thành phố cổ Kashan, thành phố có niên đại lâu đời trên thế giới với lịch sử hình thành từ thời kỳ đồ đá muộn (khoảng năm 7.000 trước Công nguyên). Những hiện vật được khảo cổ cũng như kiến trúc của rất nhiều tòa nhà có niên đại lên đến 9.000 năm vẫn được tìm thấy trong thành phố.

Kashan được coi là một trong những trung tâm thương mại quan trọng nhất của Iran giữa thế kỷ thứ 12 và 14. Tuy có nhiều biến cố, thăng trầm và bị tàn phá do động đất vào cuối thế kỷ 18, nhưng cho đến nay, Kashan vẫn được biết đến như một cái nôi tinh hoa của đất nước Iran.

Người ta đến Kashan để chiêm ngưỡng những công trình kiến trúc tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc Ba Tư truyền thống, để ngắm nhìn những tấm thảm Ba Tư và đắm mình trong mùi thơm ngát của loại hoa hồng đặc biệt, loại hoa hồng nhỏ xíu được đặt tên là Mohammadi (hàng năm, nước hoa hồng này được gửi sang Arab Saudia phục vụ cho việc thanh tẩy Mecca - thánh địa của các tín đồ Islam trên toàn thế giới).

Kiến trúc truyền thống của Iran còn được lưu giữ tại các ngôi nhà cổ rất nổi tiếng của Kashan như: Khane Tabatabai, Khane Amiri, Khane Abbasi... Những ngôi nhà giống như những tòa lâu đài với kiến trúc nhà vườn đặc trưng, sử dụng các kỹ thuật trang trí truyền thống của Iran như nghệ thuật ghép mảnh gương, đắp thạch cao, ghép sứ…

Và còn nhiều nữa những đền đài, những tòa tháp, những cây cầu, những khu vườn tại Isfasan, Tehran, Masouleh… đủ khiến cho Ba Tư xưa hay Iran ngày nay luôn lọt vào danh sách những điểm đến lý tưởng, đáng mơ ước cho những người muốn được một lần đắm chìm trong những câu chuyện vàng son về xứ Tây Á.

Đức Hạnh

Pháo đài sát thủ nằm cheo leo trên dãy núi 'Tổ đại bàng' ở Iran

• Tuyết Mai
 

Thung lũng Alamut, hay "Tổ đại bàng", từng là đại bản doanh của nhóm sát thủ máu lạnh thuộc dòng Hồi giáo Shia trong thế kỷ 11, với hàng loạt pháo đài trên vách đá lởm chởm.

Vượt ra khỏi thành lũy đầu tiên của dãy núi Alborz phía bắc Iran, làng Gazorkhan nằm bên dưới những rặng núi lởm chởm trong một thung lũng trải dài. Các công sự nằm trên đỉnh khối đá là tàn tích của Lâu đài Alamut, pháo đài đầu tiên của giáo phái có niên đại hàng nghìn năm, nơi bắt nguồn của từ "sát thủ".

Alamut có nghĩa là "tổ đại bàng". Một vị vua từ thế kỷ thứ 8 đã quan sát cách đại bàng làm tổ trên những tảng đá gồ ghề và nảy sinh ý tưởng xây dựng pháo đài bất khả xâm phạm. Hai thế kỷ sau, Hassan-e Sabbah, một nhà truyền giáo trẻ tuổi nổi tiếng ở Ba Tư, đã biến Lâu đài Alamut thành căn cứ của người Hồi giáo dòng Shia.

Ngôi làng Gazorkhan và Thung lũng Alamut nhìn từ Lâu đài Alamut. Vốn sinh ra ở Cairo, Ai Cập, Sabbah lưu lạc tới Thung lũng Alamut hẻo lánh sau cuộc chiến ở quê nhà. Tại đây, Sabbah được cho là đã đào tạo đội quân tinh nhuệ thực hiện những vụ giết người tàn bạo để trả thù. Họ được gọi là các "hashshashin", từ sau này trở thành "assasin" (sát thủ) trong tiếng Anh.

Những ngôi nhà mái bằng phổ biến tại làng Bahramabad ở thung lũng Alamut, gần Razmian. Alamut nổi tiếng với các thư viện, các phòng chứa nằm sâu bên trong lòng núi và các bể chứa nước được xây dựng tinh vi. Sự cai trị của Sabbah ở Alamut vẫn còn là điều bí ẩn, một phần vì hầu hết ghi chép về giai đoạn này đã bị người Mông Cổ phá hủy.

Những vườn cây ăn trái và những cánh đồng lúa nằm dọc theo thung lũng. Thung lũng Alamut hiện được coi là địa điểm nghỉ dưỡng cuối tuần bình dị với hầu hết du khách, bao gồm người dân Iran. Những cánh đồng ngô, đồng lúa, những thửa ruộng bậc thang nhấp nhô tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.

Dân làng trồng lúa trên ruộng bậc thang ở thung lũng Alamut. Sabbah đã xây dựng khoảng 200 thành lũy Hồi giáo Shia, giống như các thuộc địa bán tự trị, khắp miền Bắc Iran, đặc biệt là giữa dãy núi Alborz và Syria.

Con đường mòn ngoằn ngoèo uốn lượn trên sườn đồi sẽ dẫn du khách tới các vách đá cheo leo với bề mặt lởm chởm. Du khách có thể cưỡi ngựa để tới tham quan các công sự và pháo đài trên đỉnh núi.

Trạm nghỉ Pichebon nằm sát đèo Salambar. Đội quân Mông Cổ tràn vào Ba Tư trong thế kỷ 13 có thể đã xâm nhập vào Thung lũng Alamut qua đèo Salambar phía trên Pichebon. Do địa hình hiểm trở nên hầu như không du khách nào đến Lâu đài Alamut trước khi nhà văn người Anh Freya Stark mạo hiểm tới đây vào năm 1931.

Con đường độc đạo đến lâu đài Lamiasar phía trên thung lũng Alamut gần Razmian. Thung lũng Alamut đầy ắp những câu chuyện kỳ lạ về phù thủy và những giai thoại bí ẩn khác. Người dân kể lại rằng những con dốc ở đây giàu khoáng chất đến nỗi cừu được chăn thả trong khu vực này mọc răng vàng khi nhai một loại thảo mộc đặc biệt.

Hình dạng kỳ lạ của các tảng đá bên sườn thung lũng Alamut, gần làng Andej. Ngày nay, du khách có thể đi bộ hoặc thậm chí lái xe trên con đường độc đạo, luồn lách qua những ngọn núi, băng qua Salambar trước khi lao xuống thung lũng dẫn thẳng ra Biển Caspi.

Tàn tích của lâu đài Nevisar Shah nằm giữa đỉnh núi đá cao ở làng Garmaroud.

Ảnh: CNN

•  Chia sẻ Zalo
•  

Chẳng thể ngờ ở Iran cũng có địa điểm cắm trại tuyệt vời đến thế!

Emdep.vn - Iran là đất nước có phong cảnh thiên nhiên đẹp và đa dạng nhất thế giới. Vì vậy nếu có dịp đặt chân đến Iran, đừng quên tham gia một buổi cắm trại cùng người thân tại những địa điểm hấp dẫn này.

Damavand

Núi Damavand là ngọn núi lửa cao nhất châu Á. Nếu bạn là thích leo núi và muốn khám phá cảnh quan nơi đây thì hãy cùng bạn bè của mình cắm trại và tận hưởng một đêm giữa thiên nhiên tại núi Damavand.

Kurdistan

Được bao quanh bởi những ngọn núi Zargos hùng vĩ, vùng Kurdish của Iran tự hào là nơi có cảnh quan thiên nhiên hoang sơ và độc đáo nhất của đất nước này.  

Lorestan

Tỉnh Lorestan với hồ Gahar trong xanh, thơ mộng. Hãy đến nơi đây và cắm trại cùng với những người dân địa phương ở ven hồ.

Cắm trại với những người du mục

Nếu bạn không đủ dũng cảm để cắm trại ngoài trời, hãy đặt 1 tour trải nghiệm cắm trại cùng với những người dân du mục địa phương. Dân du mục ở Iran có xu hướng di chuyển từ nơi này sang nơi khác để chăn thả gia súc. Có nhiều công ty du lịch ở quốc gia này cung cấp các tour du lịch khác nhau từ vài ngày đến một tuần, bạn có thể sống cùng với người dân du mục và tìm hiểu về lối sống, phong tục tập quán của họ.

Shomal

"Shomal" có nghĩa là vùng đất ở phía Bắc của Ba Tư. Đây là địa điểm nổi tiếng với những ngọn đồi xanh ngút ngàn và không khí thoáng đãng, trong lành.  

Golestan

Tỉnh Golestan nằm ở phía Đông-Bắc của Iran, phía Nam của biển Caspian. Tỉnh Golestan tự hào với địa danh Golestan National Park- công viên tự nhiên lớn nhất ở Iran. Đây là nơi trú ngụ của nhiều loài chim và động vật quý hiếm và là địa điểm để cắm trại tuyệt vời.

Quỳnh Trang -Theo Theculturetrip

Thử ngay 4 trải nghiệm độc đáo chỉ có ở Iran

Emdep.vn - Tận hưởng cuộc sống du mục hay thử làm những món ăn với gia vị địa phương đặc trưng là những điều mà chỉ khi tới Iran bạn mới có cơ hội để trải nghiệm

Trải nghiệm cuộc sống du mục của người Qashqai

Iran được biết đến là một trong những quốc gia thân thiện nhất thế giới. Đó cũng là một đặc điểm của cộng đồng du mục Qashqai, những người bắt đầu định cư ở Iran từ thế kỉ 11,12. Trong khi hầu hết các bộ lạc du mục khác ít di cư hơn thì cộng đồng này mỗi năm vẫn di chuyển khoảng 480km với bầy gia súc để tìm nơi trú ngụ mát mẻ vào mùa hè và ấm áp hơn vào mùa đông.

Trong số những trải nghiệm ở Iran thì nghỉ lại một đêm với một gia đình du mục ở ngôi làng Kahkaraan rất đáng giá. Bạn sẽ có cơ hội được thưởng thức những món ăn ngon được chủ nhà thiết đãi, nghe họ kể về truyền thống gia đình và cả những chuyến di cư.

Học cách nấu bữa ăn truyền thống của Iran

Ẩm thực Iran có nhiều hương vị khác nhau tùy vào từng vùng khí hậu. Với truyền thống lâu đời của mình, người Iran nấu các món ăn chủ yếu bằng các nguyên liệu được họ trồng tại địa phương. Do đó bữa ăn nào cũng mang hương vị tự nhiên và rất tươi ngon.

Bạn có thể tham gia học một lớp nấu các món ăn Iran để biết được cách sử dụng nguyên liệu, phối hợp gia vị và tạo ra những món ăn đặc sắc như cơm nghệ tây, thịt gà hầm, cà tím...

Ghé thăm pháo đài Caravanserai

Caravanserai giống như một pháo đài nhỏ được xây dựng cho các thương nhân dừng chân trên con đường tơ lụa và gia vị vào thế kỷ 16. Quốc vương Iran xây dựng 999 công trình như thế này, mỗi nơi cách nhau 30 km,  tương đương với khoảng cách thương nhân có thể đi cùng lạc đà trong một ngày. Trong khi hầu hết các Caravanserai bị phá hủy hoặc hư hỏng thì một số ít đã được khôi phục, hai trong số chúng mở cửa cho du khách ở lại qua đêm.

Thăm các nhà thờ Hồi giáo được trang trí xa hoa

Iran là nơi có một số kiến ​​trúc đẹp nhất trên thế giới và nhiều tòa nhà trong số đó là nhà thờ Hồi giáo. Khác với các quốc gia Hồi giáo khác, Iran trang trí nội thất nhà thờ Hồi giáo xa hoa bằng đèn chùm và bằng cách phủ lên tường và trần nhà bằng các tấm gương hay gạch thủy tinh nhỏ, tạo ra không gian giống kính vạn hoa. Khi ánh sáng mặt trời lọt qua đây sẽ phản chiếu nhiều màu sắc khiến mọi thứ trở nên kỳ ảo hơn. Du khách hãy dành thời gian ghé thăm nhà thờ Hồi giáo Shah-e-Cheragh ở Shiraz để được nhìn ngắm sự lộng lẫy, xa hoa đặc trưng này.

Moon - Theo Intrepidtravel

Những điều thú vị không ngờ tới ở xứ sở Ba Tư

Người Iran tin rằng chỉ có chúa trời mới có thể tạo nên những thứ hoàn hảo, vì thế mọi tấm thảm ở đây đều có một lỗi dệt.

Vì lý do chính trị mà Iran (xứ sở Ba Tư trước đây) bị xem là một nước không mấy an toàn khi đi du lịch. Tuy nhiên, Carlos Queiroz (HLV đội tuyển bóng đá Quốc gia Iran) từng chia sẻ rằng khi ông chuyển đến sống ở Iran, ông cảm thấy thế giới đang nhận thức hoàn toàn sai về đất nước này. "Ở đây, tôi thấy những gì tôi vẫn thấy ở các quốc gia mà tôi từng tới. Tôi thấy người ta cười, khóc, ca hát và nhảy múa. Tôi thấy những bà mẹ đưa con đến trường vào các buổi sáng. Tôi thấy người ta cũng phàn nàn về giao thông", ông kể. Vì vậy, bạn chỉ cần để ý một vài khu vực cấm như biên giới Afghanistan, Pakistan và Iraq, tránh các cuộc biểu tình hay không nên chụp ảnh ở các khu quân sự... thì vấn đề an toàn du lịch ở đây không phải là vấn đề to tát.

Đây là một trong những Quốc gia Hồi giáo với nhiều phong tục, tập quán khắt khe. Vì vậy, quan trọng nhất là bạn cần phải tìm hiểu kỹ trước khi đến để tránh phạm phải điều không nên. Tuy nhiên, dân bản địa rất thân thiện với du khách. Nếu bạn làm điều gì đó sai, sẽ có người chủ động giải thích cho bạn hiểu. Khi đã làm quen được với những điều này, bạn có thể cảm nhận được sự thú vị trong văn hóa Iran.

Trang phục là một trong những thứ bạn cần phải để ý nhất khi đến xứ Ba Tư, đặc biệt là phụ nữ với những lưu ý như sau:

- Phái nữ phải đội khăn trùm đầu (quàng qua cổ) mọi lúc mọi nơi. Mặc quần áo rộng, không diện đồ bó sát cơ thể.

- Giơ ngón cái bị coi là hành động thô lỗ, tương tự như ngón tay thối ở phương Tây.

- Đàn ông có thể mặc áo sơ mi ngắn tay, nhưng không được mặc quần đùi nơi công cộng. 

- "Nam nữ thọ thọ bất thân", không được ôm, bắt tay người khác giới. Nếu bạn đi du lịch cùng người thân thì hạn chế thể hiện tình cảm nơi công cộng.

- Luôn mang theo một món quà khi được mời đến nhà ai đó như bánh kẹo, hoa...

Đơn vị tiền của Iran có 2 tên gọi là Toman và Rial. Vì vậy, cần phải để ý khi mua đồ để tránh nhầm lẫn (1 toman bằng 10 rial). Bên cạnh đó, tốt nhất là bạn nên dự tính trước số tiền cần sử dụng và đổi đủ tiền mặt trước khi đi du lịch, do các máy ATM ở Iran không chấp nhận thẻ tín dụng quốc tế. Quầy đổi tiền ở sân bay Tehran có tỷ giá khá tốt.

Ẩm thực Iran không chỉ có kebab mà rất đa dạng. Bạn có thể thử món dizi tuy hơi khó ăn khi nếm thử lần đầu, nhưng nếu hỏi đầu bếp, họ sẽ chỉ bạn cách kết hợp mọi thứ sao cho dễ ăn nhất. Còn nếu bạn là người ăn chay thì có khá nhiều loại salad để lựa chọn. 

Iran sở hữu một trong các nền văn minh cổ nhất thế giới với bề dày lịch sử có thể khiến bạn choáng ngợp. Bên cạnh đó, nếu lớn lên cùng chuyện cổ tích Nghìn lẻ một đêm, thì việc nghiên cứu về đất nước này trước khi đến để không bỏ lỡ những điều hay ho là cần thiết. Nên chuẩn bị một lịch trình linh động, có thể thay đổi bất kỳ lúc nào vì đôi khi đến nơi, bạn sẽ cảm thấy nơi này hấp dẫn hơn dự định ban đầu.

Nên hỏi và trả giá trước khi mua sắm để không bị hớ. Thảm là mặt hàng đắt tiền nhất ở xứ này, nhưng giá của chúng không hề rẻ. Người Iran tin rằng chỉ có chúa trời mới có thể tạo nên những thứ hoàn hảo, vì thế mọi tấm thảm ở đây đều có một lỗi dệt thủ công trên đó.

Vi Yến