Đến Azerbaijan (quốc gia thuộc châu Âu và châu Á), du khách có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của vùng đất chiếm hơn 1/3 số lượng núi lửa bùn trên thế giới.
Ngoài động đất, sóng thần, núi lửa bùn cũng là kết quả của sự va chạm giữa các mảng kiến tạo địa cầu. Núi lửa bùn nhỏ và ít được biết đến hơn núi lửa magma thông thường. Azerbaijan là quốc gia chiếm tới hơn 400 trong tổng số khoảng 1.000 núi lửa bùn trên thế giới. Núi lửa ở đây có dạng hình nón hoặc hình ống cao 4 m, được tìm thấy nhiều ở các đỉnh đồi cao vài trăm mét. Ảnh: Avraam Travel.
Với độ cao 700 m cùng đường kính rộng 10 km do bùn bồi đắp theo thời gian, Turaghai và Boyuk Khanizadagh là 2 trong số ngọn núi lửa bùn cao nhất thế giới ở Azerbaijan. Núi lửa bùn không gây nguy hiểm. Do đó, dân cư trong vùng không phải lo di tản khẩn cấp khi xuất hiện những đợt phun trào. Ảnh: News Rnd.
Nhìn bề ngoài, những ngọn đồi trông yên bình nhưng dưới lớp đất đá gồ ghề là "quái thú đang ngủ say". Vùng đất khô cứng xung quanh miệng núi lửa trông như những lớp vảy. Bên trong miệng núi lửa, vũng bùn lớn được gọi là breccia, luôn trong trạng thái sủi bọt. Các túi khí ngầm đẩy lên trên bề mặt, tạo thành những bong bóng xám khổng lồ. Khi vỡ, chúng thải ra một lượng khí metan, hỗn hợp bùn và nước. Ảnh: Sohu.
Núi lửa bùn nhỏ hơn nhiều so với kích thước thông thường của núi lửa magma. Jeyhun Pashayev, Giám đốc khu bảo tồn Thiên nhiên quốc gia, cho biết chúng có hình dạng kỳ dị như bức tranh của một đứa trẻ. Người dân địa phương gọi núi lửa bằng nhiều tên khác nhau như “yanardagh” (ngọn núi đang cháy), “pilpila” (thềm đất cao), “gaynacha” (vũng nước sôi), “bozdag” (ngọn núi màu xám). Ảnh: Slate.
Không trong lành và tươi tốt như miền núi phía bắc Azerbaijan, vùng đất khô cằn, nơi núi bùn tồn tại mang vẻ đẹp kỳ lạ, hấp dẫn riêng. Lượng khoáng sản dồi dào nằm sâu dưới núi lửa bùn như dầu mỏ, bùn breccia... là nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp hóa chất và xây dựng. Ảnh: Foxnomad.
Bùn lỏng ở đây không bị nóng, thường giữ ở mức 22-23 độ C. Do đó, điểm đến này mang đến cho du khách trải nghiệm tắm bùn núi lửa độc đáo. Đất sét núi lửa được sử dụng trong điều trị các bệnh về da, thấp khớp cũng như liên quan đến hệ thần kinh. Ảnh: Outlook India.
Không phải núi lửa bùn nào cũng thân thiện với da, một số trong đó thường chứa chất phóng xạ gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng. Azerbaijan được gọi là vùng đất lửa bởi một số vụ rò rỉ khí gas từ núi lửa bùn. Hiện tượng này xuất hiện ở khu vực giàu dầu như sườn núi Yanar Dag gây tình trạng lửa bốc cháy không ngừng. Năm 2001, núi lửa Lokbutan cách thành phố Baku 15 km đã phun trào cột lửa cao hơn 150 m. Ảnh: Zakher Travel.
Ngọn lửa bao quanh núi Yanar Dag tại Azerbaijan đã cháy suốt 4.000 năm nay và vẫn chưa có dấu hiệu bị dập tắt dù đã trải qua bất kỳ hoàn cảnh thời tiết khắc nghiệt nào.
Nếu cho rằng Hỏa Diệm Sơn chỉ có trong Tây Du Ký, có vẻ bạn đã lầm. Tại Azerbaijan, ngọn núi có tên Yanar Dag được bao quanh bởi một bức tường lửa không bao giờ tắt, bất kể thời tiết dù mưa, gió, bão tuyết thế nào. Ảnh: Baldhiker.
Theo lời kể của người dân bản địa, ngọn lửa này đã cháy suốt 4.000 năm nay. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng kỳ lạ này là do trữ lượng khí đốt tự nhiên dồi dào dưới lòng đất rò rỉ lên bề mặt. Ảnh: CNN.
Tường lửa bao quanh Yanar Dag chính là một trong những vụ cháy tự phát đã làm du khách sợ hãi khi đến Azerbaijan qua hàng thiên niên kỷ. Đó là lý do vì sao đất nước này được mệnh danh là “Vùng đất của lửa”. Ảnh: Rimiyollow, iseewonderfulthings.
Nhà thám hiểm người Venice Marco Polo đã viết về những hiện tượng bí ẩn khi ông đi qua đất nước này vào thế kỷ 13. Các thương nhân khác trên Con đường tơ lụa cũng lan truyền tin tức về ngọn lửa khi họ đi đến các vùng đất khác. Ảnh: CNN.
Những đám cháy như vậy từng rất phổ biến ở Azerbaijan, nhưng vì chúng dẫn đến việc giảm áp suất khí dưới lòng đất, cản trở việc khai thác thương mại, nên hầu hết đều bị dập tắt. Yanar Dag là một trong số ít những ví dụ còn lại và có lẽ là ngọn lửa ấn tượng nhất. Ảnh: Frans_photos.
Có một thời gian, những đám cháy bất diệt này đã đóng vai trò quan trọng trong tôn giáo Zoroastrian cổ đại. Đối với người dân nơi này, lửa là mối liên kết giữa con người và thế giới siêu nhiên, cũng như phương tiện để có thể đạt được sự thấu hiểu cùng trí tuệ tâm linh. Ảnh: Doc.mar0010, tourguide_az.
Ngày nay, hầu hết du khách đến Yanar Dag đều với mục đích chiêm ngưỡng "Hỏa Diệm Sơn" 4.000 năm này. Trải nghiệm đáng xem nhất tại đây chính là vào những đêm đông, khi tuyết rơi, các mảnh tuyết thường vỡ tan trong không khí và không bao giờ chạm đất do hơi nóng của lửa. Ảnh: Hozpitalityplus.
Người dân địa phương tin rằng suối Yanar Bula ở Azerbaijan có khả năng chữa lành bệnh tật nên thường xuyên tới đây lấy nước uống.
Yanar Bulag (nghĩa đen là dòng suối bốc cháy) nằm trong ngôi làng Archivan gần thành phố Astara, miền nam Azerbaijan, là nơi xảy hiện tượng kỳ thú giữa lửa và nước. Thoạt nhìn, dòng suối này không có vẻ gì khác thường, với nước lạnh tuôn ra từ một ống kim loại thẳng đứng đặt trong một tòa nhà mái vòm. Nhưng chỉ cần một mồi lửa chạm vào, làn nước sẽ bốc cháy trong khoảng 5 đến 10 giây.
Video Player is loading.
Hiện tại 0:21
/
Thời lượng 0:21
Đã tải: 0%
Tiến trình: 0%
Du khách làm thí nghiệm với nước suối. Video: Srđan Šajinović.
Từ thời xa xưa, cư dân trong vùng cho rằng dòng suối lửa kỳ lạ này là một trong những yếu tố tác động tới sự ra đời của Hỏa giáo (Zoroastrianism) từ hơn 2.000 năm trước, một trong những tôn giáo cổ thờ lửa khởi nguồn từ Azerbaijan.
Thực tế, dòng suối có thể bốc cháy như vậy là do nước chứa nồng độ khí methane cao ngấm từ các mỏ khí ngầm. Tuy nhiên, nguồn nước mát lành này hoàn toàn có thể uống được, không màu, không mùi, không vị như mọi dòng suối thông thường khác.
Dân địa phương còn tin suối Yanar Bulag có khả năng chữa lành bệnh tật nên thường xuyên tới đây lấy nước. Các du khách cũng thử cảm giác mạnh bằng cách uống một ngụm nước suối, trong khi làn nước phía trên đang bốc cháy.
Khách tham quan uống thử nước suối Yanar Bulag, nơi thường xuyên có người dân địa phương tới lấy nước sinh hoạt. Ảnh: Daniel Putík.
Suối bốc cháy là một trong những di sản thiên nhiên chứng minh cho tên "Vùng đất của Lửa" của Azerbaijan, quốc gia có những ngọn lửa vĩnh cửu nhờ nguồn khí gas khổng lồ dưới lòng đất. Thế giới có rất ít dòng nước tự nhiên như Yanar Bulag. Mỹ có hai cộng đồng cùng tên Burning Springs (nghĩa là suối bốc cháy) ở bang Kentucky và West Virginia, đặt theo những dòng suối có khí gas tự nhiên bốc lên từ mạch ngầm nơi đây.
Suối Yanar Balug nằm trên đường cao tốc giao Lənkəran, cách thành phố Astara 9 km. Nếu du khách xuất phát từ thủ đô Baku, hành trình mất 3 giờ 45 phút. Thường các tài xế taxi sẽ vui vẻ dừng xe cho du khách tham quan vài phút.
Sức hấp dẫn từ thiên nhiên cùng những công trình kiến trúc đậm chất nghệ thuật ở Azerbaijan và Georgia khiến khách du lịch muốn tới hai quốc gia này ngày một nhiều hơn.
Tọa lạc tại vùng Kavkaz, nơi được coi như giao điểm Á - Âu, Azerbaijan và Georgia ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn với khách du lịch. Đến hai quốc gia này, du khách sẽ được chiêm ngưỡng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, hoang sơ cùng những công trình kiến trúc tráng lệ làm đắm say lòng người. Hiện nay, việc tham quan Azerbaijan và Georgia với người Việt Nam đã không còn nhiều khó khăn nhờ các tour du lịch trọn gói của Vietravel.
Điểm dừng chân đầu tiên của du khách trong cuộc hành trình chính là thủ đô Baku, thành phố rộng lớn nhất Azerbaijan. Baku nổi tiếng nhờ sự giao thoa tinh tế giữa những công trình kiến trúc cổ điển và hiện đại. Với các tín đồ bóng đá, thủ đô của Azerbaijan có lẽ không phải cái tên quá xa lạ bởi đây chính là nơi đăng cai trận chung kết Europa League 2019 giữa Chelsea và Arsenal.
Di chuyển về phía Tây Nam trung tâm Baku khoảng 40 km, du khách sẽ đến khu bảo tồn Gobustan nổi tiếng. Năm 1986, chính phủ Azerbaijan chính thức công nhận vùng đất này là Di tích Lịch sử cấp quốc gia. Vì thế, khu bảo tồn có quy mô 537 ha được dựng lên với mục đích gìn giữ các tác phẩm chạm khắc đá có niên đại từ 6.000-40.000 năm.
Kể từ khi những hình chạm khắc đá đầu tiên được tìm thấy vào năm 1930, người ta đã thông kê khu bảo tồn Gobustan có tới hơn 6.000 tác phẩm tương tự. Họa tiết khắc trên đá vô cùng đa dạng, mô tả nhiều hoạt động trong đời sống cổ xưa như động vật chiến đấu, đoàn lữ hành cùng lạc đà, đấu bò, các vũ điệu thờ thần... Các tác phẩm đá được bảo quản rất tốt nhưng ý nghĩa đằng sau những hình vẽ không phải ai cũng hiểu hết. Vì thế, nhiều người từng đến đây khuyên khách du lịch nên đi cùng hướng dẫn viên có kinh nghiệm hoặc người của khu bảo tồn để mở mang thêm kiến thức.
Đến Baku, bạn không nên bỏ qua cơ hội tìm hiểu về lịch sử thành phố thông qua các điểm du lịch hấp dẫn như cung điện Shirvanshah hay tháp Maiden, hai địa danh được ví như những viên ngọc quý trường tồn cùng thời gian. Theo các nhà nghiên cứu, cung điện Shirvanshah được xây dựng vào năm 1411 và từng bị bắn phá nghiêm trọng trong thời kỳ chiến tranh ở thế kỷ 18. Ngày nay, chính quyền đã phục hồi, tu sửa công trình này và mở cửa đón khách du lịch tới tham quan.
Tên gọi tháp Maiden bắt nguồn từ một huyền thoại. Chuyện kể rằng một nữ thần xinh đẹp đã xuất hiện từ ngọn lửa trên đỉnh tháp để cứu người dân Baku khỏi kẻ thù xâm lược. Trong trận chiến với chỉ huy địch, nữ thần đội mũ giáp để đối phương không nhận ra mái tóc con gái của mình. Trong khoảnh khắc cô chĩa kiếm vào cổ kẻ thù, tên chỉ huy đã chịu thua và xin được nhìn mặt kiếm sĩ. Khi nhìn thấy khuôn mặt xinh đẹp của nữ thần, hắn đã cầu xin tha mạng và bày tỏ lòng nể phục đến người dân Baku. Từ đó, tòa tháp Lửa còn được mọi người gọi là tháp Maiden (tháp Trinh nữ).
Những nhà sử học xác định tháp Maiden đã được hoàn thiện vào thế kỷ 12 để thờ thần lửa. Tòa tháp có thiết kế hình trụ đứng, các tầng nối thông với nhau bằng hệ thống cầu thang bám sát vào tường. Vào năm 2000, UNESCO đã công nhận tháp Maiden là Di sản Văn hóa Thế giới. Hiện nay, tháp Maiden đã trở thành bảo tàng lưu giữ lịch sử của thành phố Baku. Bên cạnh đó, người ta cũng mở cửa hàng bán đồ lưu niệm để du khách có thể lưu giữ chút hồn của Baku khi trở về.
Rời Baku, bạn sẽ phải đi một quãng đường dài 325 km để ghé thăm cung điện mùa hè Shaki Khans. Công trình này được xây dựng vào năm 1797, mất 2 năm để hoàn thành nhưng tốn tận 8 năm cho việc trang trí.
Điều khiến du khách ấn tượng nhất tạI cung điện Shaki Khans chính là kỹ thuật ghép kính màu "shabaka" nổi tiếng ở Azerbaijan. Theo tính toán, người ta phải dùng gần 20.000 miếng gỗ và kính kết dính nhau mà không dùng keo hay đinh cho mỗi mét vuông "shabaka". Nhà thơ nổi tiếng Nazim Hikmet từng nói rằng: "Ngay cả khi Azerbaijan không còn kiến trúc cổ nào, người ta chỉ cần nói về cung điện Shaki Khans là đủ".
Sau hành trình thăm thú Azerbaijan, du khách có thể di chuyển bằng xe đến biên giới Georgia làm thủ tục nhập cảnh và tiếp tục khám phá "xứ cô đơn". Do nằm giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời là điểm nối giữa Đông Âu và Tây Á nên Georgia sở hữu những nét văn hóa pha trộn độc đáo khó nơi nào sánh bằng. Bên cạnh đó, lối trang trí tinh tế khiến du khách tới đất nước này đều phải ngỡ ngàng trước sự xinh đẹp của những ngôi nhà bình thường, chưa kể đến các công trình kiến trúc mang tầm quốc gia.
Đến Georgia, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội ghé qua Sighnaghi, thị trấn xinh đẹp có diện tích nhỏ nhất đất nước. Tuy nhiên, đây không phải điều duy nhất thu hút du khách tới Sighnaghi. Thị trấn này nổi tiếng là "trái tim của ngành rượu vang Georgia". Vì vậy, bạn sẽ rất "có lỗi" nếu tới Sighnaghi mà không ghé thăm những nhà máy sản xuất rượu vang và tự thưởng cho mình thứ đặc sản làm nên tên tuổi vùng đất. Bên cạnh đó, Sighnaghi cũng là điểm đến quen thuộc dành cho những đôi vợ chồng sắp cưới đến chụp ảnh.
Mtskheta, một trong những thành phố lâu đời nhất Georgia, hứa hẹn sẽ hấp dẫn du khách đặt chân tới đây bằng các công trình kiến trúc cổ, mang đậm màu sắc tôn giáo. Dựa trên các dấu tích còn sót lại, các nhà nghiên cứu xác định con người đã bắt đầu sinh sống ở Mtskheta từ 1.000 năm TCN. Đến thành phố này, du khách nhất định phải ghé thăm tu viện cổ Jvari và nhà thờ chính tòa Svetiskhoveli.
Trước khi khép lại cuộc hành trình khám phá Georgia, du khách nên đến thủ đô Tbilisi để tận mắt chiêm ngưỡng những nét kiến trúc eclectic (chiết trung) độc đáo. Bạn có thể hiểu điểm nhấn trong phong cách thiết kế này là sự pha trộn giữa những nét đẹp cũ-mới, gần như không có quy luật cụ thể. Ở Tbilisi, du khách sẽ cảm tưởng như đang lạc giữa một "khu vườn văn hóa", từ phong cách Trung cổ, Tân cổ điển, Trung Đông, Stalin cho đến những kiểu nghệ thuật hiện đại.
Trong thời gian tham quan Tbilisi, bạn nên tìm đến thị trấn cổ Abanotubani để trải nghiệm tắm nước lưu huỳnh nóng độc đáo. Việc tắm trong các bồn lưu huỳnh đã xuất hiện từ lâu. Người ta cho rằng vào thế kỷ thứ 5, khi Mtskheta vẫn còn là thủ đô Georgia, các suối nước nóng ở Tbilisi đã được tìm thấy. Cái tên Tbilisi (vùng đất ấm áp) cũng bắt nguồn từ thực tế có rất nhiều suối nước nóng tự nhiên tại đây.