Bí ẩn "kho báu" sách nằm giữa sa mạc Sahara

Thành phố Chinguetti trên sa mạc Sahara là “nhà” của hơn 6.000 cuốn sách và bản chép tay vô cùng quý hiếm.

Thành phố cổ đại bị lãng quên đang lưu trữ hơn 6.000 cổ thư.

Sa mạc Sahara có lẽ là nơi cuối cùng trên trái đất bạn nghĩ sẽ tìm thấy một thư viện. Thế nhưng trên vùng đất hẻo lánh này có thành phố Chinguetti của đất nước Tây Phi Mauritania là “nhà” của hơn 6.000 cuốn sách và bản chép tay vô cùng quý hiếm. Chúng bao gồm những bản kinh Koran cổ xưa nhất đến những tài liệu từ thế kỷ thứ 9.

Nơi đây từng là một trung tâm giao thương nhộn nhịp và giàu có của các thương lái đến từ châu Âu và Bắc Phi, và là nơi dừng chân cho những ai muốn tiến vào vùng Sahara Hạ. Rất nhiều thi sĩ, bác sĩ, luật sư, nhà khoa học đã đến “Thành phố của những thư viện” này để tìm kiếm tri thức. Họ đều đã rời đi, nhưng những người thủ thư vẫn ở lại để bảo vệ các văn bản khỏi sự tàn phá của khí hậu Sahara đầy khắc nghiệt.

Kho báu văn hóa này là vô giá, vì vậy UNESCO đã công nhận đây là di sản thế giới cần được bảo tồn năm 2000.

Thư viện ở Mauritania lưu trữ hơn 6.000 cuốn sách và bản chép tay vô cùng quý hiếm.

Được thành lập trong khoảng giữa thế kỷ thứ 11 và 12, thành cổ Chinguetti được bao bọc bởi núi lởm chởm và cao nguyên rộng bất tận, là nơi chung chuyển quan trọng của con đường giao thương qua sa mạc Sahara. Các thương gia chuyên buôn vàng, nô lệ, muối và gia vị... thường dừng lại ở đây nghỉ ngơi.

Đồng thời, Chinguetti cũng là trung tâm của tri thức, nơi gặp gỡ của các học giả nổi tiếng trên con đường nghiên cứu của mình. Thậm chí học giả Ibn Battuta cũng từng tìm đến đây trước khi tới Trung Quốc.

Tuy nhiên, thời kỳ nhộn nhịp ấy chỉ kéo dài vài thế kỷ. Do sự phá hủy của thời gian cũng như ảnh hưởng bởi quá trình sa mạc hóa, thành phố Chinguetti cyhir còn là vùng đất trống vắng và yên lặng. Giờ chỉ còn lại dấu vết của một thời kỳ xa xưa

Mặc dù không hoàn toàn bị bỏ hoang nhưng hiện nay còn rất ít người sinh sống tại đây. Một vài chuyên gia cho rằng nếu không có biện pháp kịp thời thành phố sẽ sớm bị chôn vùi trong cát.

Người thủ thư giới thiệu cho du khách một trong những bản kinh Koran cổ nhất còn tồn tại.

Nếu có điều kiện đến thành phố. Đi theo mê cung những con phố cổ đầy cát, bạn có thể tìm thấy một cánh cửa gỗ nhỏ mở lối đi vào bên trong bức tường đá.

Tại đó, người thủ thư luôn luôn túc trực sẽ chỉ cho bạn xem những tài liệu vô cùng quý giá: những cuốn sách bọc gia tinh tế, các cuốn sổ làm bằng giấy hay thuộc da. Bạn phải đeo găng tay mới được phép chạm vào chúng. Ở đây có những ghi chú viết bằng mực đỏ báo cáo lại rằng đã có những ngày có đến 10.000 đoàn lạc đà ra vào thành phố mỗi ngày.

Có một điều kỳ diệu là đứng giữa Chinguetti nhắm mắt lại bạn sẽ cảm nhận được những con phố nhộn nhịp, tiếng người trao đổi mua bán rộn ràng, tiếng lạc đà kêu, tiếng trẻ con cười và tiếng thảo luận của những học giả nhiều thế kỷ trước. Đó là cảm giác của bất kỳ ai đến thăm thành phố.

Nhưng khi mở mắt ra là một sự tĩnh lặng vô cùng, và nỗi hoài niệm lớn, giống như hình ảnh người thủ thư vẫn ngày ngày bảo vệ kho báu tri thức mà không biết rằng thế giới đã hoàn toàn thay đổi.

Một số hình ảnh về thành phố Mauritania:

Thành phố vắng người Chinguetti đã từng vô cùng nhộn nhịp hoạt động mua bán.

Kho báu của Mauritania: Chinguetti, nằm cách thủ đô Nouakchott 325 dặm.

Cuộc chiến kéo dài chống lại thời gian và thiên nhiên để bảo tồn những giá trị của nhân loại của những người thủ thư.

Những đứa trẻ ở Chinguetti.

Phần lớn các công trình ở phía Tây thành phố đã bị bỏ hoang, tạo nên cảm giác về một thành phố ma hoang lạnh.

Điều kiện khắc nghiệt của sa mạc Sahara.

Di tích tháp Nhà thời Hồi giáo Ouadane xây dựng vào thế kỷ 13-14 trước Công nguyên được cho một trong những công trình cổ xưa nhất của thế giới Hồi giáo.

Những tài liệu cũ của thư viện Chinguetti có ghi chép về 10.000 đoàn lạc đà từng đổ về đây.

Theo Đỗ Nam

Khám phá kho báu nhân loại bị lãng quên giữa lòng sa mạc

(Dân trí) - Kho tàng tri thức của nhân loại với hơn 6000 đầu sách quý, trong đó có cả những bản chép tay rất hiếm, hiện đang nằm giữa lòng sa mạc Sahara nóng bỏng rẫy. Nơi này còn được ví như địa điểm bị rơi vào quên lãng.

Thị trấn sa mạc cổ xưa của Chinguetti, Mauritania, nơi nằm ở rìa phía tây của sa mạc Sahara, gần như có rất ít sự thay đổi kể từ khi được thành lập cách đây hơn 12 thế kỷ. Những ngôi nhà xây bằng đá và bùn khô, với mái nhà lợp từ các tấm gỗ từ cây cọ. Các bức tường đá có tấm cửa sổ nhỏ xíu.

Từng là nơi phát triển mạnh với hơn 200.000 dân, nhưng rồi Chinguetti đến nay chỉ còn lại vài nghìn người sinh sống. Thị trấn cổ dần biến mất khỏi lớp cát. Trong khi đó, những hộ gia đình còn ở lại nhưng đang cố bám trụ một cách tuyệt vọng với kho tàng quý giá của họ, một trong số đó là thư viện cổ nơi sưu tầm rất nhiều bản thảo quý giá về Hồi giáo.

Nằm tại ngã tư một số tuyến đường thương mại xuyên qua sa mạc Sahara, Chinguetti từng là trung tâm thương mại quan trọng của thế kỷ 11. Các đoàn lữ hành vượt sa mạc từng chọn nơi này làm điểm dừng chân như một ốc đảo xanh. Họ dừng lại rao bán các sản vật của mình và để đàn lạc đà nghỉ ngơi. Sau đó, thị trấn trở thành nơi hội tụ cho đoàn hành hương trên đường tới thánh địa Mecca.

Đây là nơi hàng ngàn người đàn ông đã đi qua, trao đổi với nhau nhiều ý tưởng về tôn giáo và khoa học. Trong nhiều thế kỷ, người dân khắp Tây Phi đến Chinguetti để nghiên cứu về tôn giáo cũng như luật pháp, thiên văn học, toán học và y học.

Khoảng nửa thế kỷ trước, nơi này từng được cho là lưu giữ 30 thư viện với khối lượng hàng ngàn bản thảo cổ, nhưng hiện tại chỉ còn tồn tại 5 thư viện. Các thư viện tư nhân do gia đình giám sát, lưu giữ kho tàng văn học qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của khí hậu sa mạc khắc nghiệt, những hiện vật quý giá đang dần vỡ vụn thành tro bụi.

Chính quyền Mauritania cố gắng nỗ lực xin lại để lưu giữ những bản thảo viết tay từ các thư viện tư nhân. Nhưng nhiều gia đình từ chối việc này, vì với họ, lưu giữ tư liệu quý là một niềm vinh dự. Tuy nhiên, họ rất sẵn lòng giới thiệu cùng du khách bộ sưu tập quý giá trên.

Người ta cũng ước tính rằng, khoảng 33.000 văn bản cổ đại đang tồn tại ở Mauritania, trong số đó, chỉ vài nghìn tài liệu được làm sạch đúng cách và bảo quản tại Bảo tàng Quốc gia.

Nằm giữa lòng sa mạc, thư viện chứa nhiều tài liệu hiếm, từ những bản kinh Korancoor xưa tới tài liệu từ thế kỷ thứ 9. Trong số đó có những cuốn sách được bọc da cẩn thận, cuốn số làm từ thuộc da.

Năm 2000, UNESCO đã công nhận kho báu tri thức của nhân loại này là Di sản thế giới cần được bảo tồn. Như một thế giới bị quên lãng nằm giữa sa mạc khắc nghiệt, nhưng đây lại là điểm đến tuyệt vời cho những ai muốn khám phá các giá trị cổ xưa.

Hiện tại, thị trấn cổ còn khá ít cư dân ở lại sinh sống. Các chuyên gia cho hay, nếu không có biện pháp hỗ trợ kịp thời, nơi này sớm sẽ bị chôn vùi trong cát bụi.

Việt Hà

Theo APt

Báo Giao Thông