Trái tim hổ phách của nước Nga

......

Dàn organ trong Nhà thờ Chính tòa © www.sobor-kaliningrad.ru

Chuyên mục hôm nay chúng tôi dành giới thiệu thành phố nằm ở cực Tây của nước Nga, đó là Kaliningrad. Đô thị- pháo đài này do các hiệp sĩ Đức tạo lập từ thế kỷ 13 và nhận được danh xưng Koenigsberg - trong tiếng Đức có nghĩa là "Núi Vua”. Theo kết quả Thế chiến II, Koenigsberg thuộc về Liên bang Xô-viết và được đổi tên thành Kaliningrad. Khu vực Kaliningrad là một phần của lãnh thổ Nga, có Litva và Ba Lan bao quanh.

Có thể nói Kaliningrad là thành phố xanh tươi nhất ở vùng biển Baltic. Nếu tính bình quân theo đầu người thì mỗi cư dân nơi này có tới 100 mét vuông quảng trường và công viên. Đặc biệt tô điểm cho vẻ đẹp Kaliningrad là những khu phố cổ còn được bảo tồn qua chiều dài thời gian. Gần bảy thế kỷ Konigsberg là trung tâm của Đông Phổ. Chính vì thế ở đây có nhiều tòa ngang dãy dọc mang phong cách Đức. Một trong số những công trình như thế là Giáo đường Chính tòa. Trong khuôn viên nhà thờ mai táng di hài triết gia người Đức nổi tiếng Immanuel Kant. Thời Thế chiến II, một quả bom đã rơi xuống Giáo đường Chính tòa. Sét rỉ và trống rỗng, trái bom cắm ở đó đến đầu những năm 90 của thế kỷ trước, cho đến khi khởi đầu việc trùng tu. Nhà thờ Chính tòa Kaliningrad có lẽ là bề thế bậc nhất trong số những công trình kiến trúc kiểu Gothic ở nước Nga. Tại giáo đường thường xuyên tổ chức những buổi hòa nhạc cổ điển, và khách tham quan được thưởng thức âm thanh du dương từ cây đại dương cầm trong nhà thờ, là một trong những cây đàn cổ lớn bậc nhất châu Âu.

Được tạo lập như là một thành phố-pháo đài trên đầu mối giao lưu của tuyến đường thương mại xưa, Kaliningrad vẫn nguyên như vậy cho đến khi kết thúc Thế chiến II. Pháo đài từng có nhiều cửa ô. Nổi tiếng nhất là Hoàng Môn, xây dựng bằng gạch đỏ thắm và có vẻ ngoài giống như một lâu đài nhỏ. Hiện nay ở đây bố trí  hai cuộc triển lãm thường trực mang nội dung chuyên đề giới thiệu lịch sử Kaliningrad.

Vùng Baltic từ lâu nổi danh với sản phẩm hổ phách quí giá. Chẳng ngẫu nhiên mà Làng Hổ phách ở cách trung tâm Kaliningrad 50 km được xem là thủ đô hổ phách của cả hành tinh. Tại đây tập trung hơn 90% trữ lượng thế giới về món nhựa thông hóa thạch này. Ở Kaliningrad có Viện Bảo tàng Hổ phách độc nhất vô nhị, tọa lạc trong tòa tháp cổ kính. Du khách thăm Bảo tàng có thể chiêm ngưỡng những tác phẩm thủ công khác nhau làm bằng hổ phách, nhiều đồ trang sức tinh tế, những chiếc tráp xinh, hay những món đồ gỗ đa dạng khảm hổ phách ánh vàng. Chỉ cần ngắm hình dạng, trọng lượng, độ trong cũng như màu vân hổ phách, ta có thể biết được rất nhiều điều thú vị về lịch sử của địa phương sở hữu thứ sản vật này. Ẩn trong lòng hổ phách, những dấu tích còn lại của hệ thực vật và động vật cổ đại ở đây gợi lên bức tranh kỳ thú về tập hợp cây cỏ và những loài muông thú từng sống trên Trái đất hàng triệu năm xưa. Hiện nay, bộ sưu tập của Bảo tàng gồm hơn 8.000 hiện vật  độc đáo như vậy.

Đặc biệt có giá trị là những tác phẩm gốc thời thế kỷ 17. Đó là thời hoàng kim của nghệ thuật chế tác hổ phách. Trong Bảo tàng trưng bày bản sao chính xác một số mảnh vỡ của Phòng Hổ phách danh tiếng, gồm toàn những tấm hổ phách và đồ trang trí. Tạo lập hồi thế kỷ 17 nhờ những bàn tay nghệ nhân tinh thông của châu Âu, Phòng Hổ phách đã được dâng tặng Sa hoàng Piotr Đệ nhất. Suốt nhiều năm dài căn phòng được coi là viên ngọc châu trong khu dinh thự mùa hè của các hoàng đế Nga ở ngoại vi Saint-Peterburg.

Tuy nhiên Phòng Hổ phách có số phận đậm nét kịch tính. Trong thời gian Thế chiến II, căn phòng quí giá đã biến mất vô tăm tích. Theo một trong những giả thiết, kiệt tác hổ phách của nền nghệ thuật thế giới đã bị các điệp viên Đức cướp lấy đem ra khỏi Kaliningrad. Cũng có suy đoán rằng Phòng Hổ phách đã bị đánh chìm dưới nước biển sâu Baltic.

Kaliningrad là khu vực có vị trí ý nghĩa quan trọng thứ hai của Liên bang  Nga, chỉ sau vùng nghỉ dưỡng Sochi. Tuy nhiên, khác với biển Đen, biển Baltic giá lạnh hơn nhiều, và nước ở đây kém phần trong xanh. Ngay cả vào những tháng hè nóng bức nhất, nhiệt độ nước Baltic hiếm khi vượt quá 18 độ.

 Điểm đến ưa thích thu hút nhiều du khách muôn phương là Vườn quốc gia "Doi  đất Kurshskaya”. Đó là một dải đất cát ngăn cách nước biển Baltic mặn mòi phía ngoài với vịnh nước ngọt bên trong. Từ tầm cao quan sát của "Doi  Kurshskaya” mở ra trước mặt ta một bức tranh toàn cảnh tuyệt đẹp: cồn cát lui dần nhường chỗ cho những cánh rừng thông và rừng bạch dương xanh tươi. Chỉ ở "Doi  đất Kurshskaya” ta có dịp nhìn thấy những phong cảnh hoàn toàn khác nhau mà đan xen hài hòa. Nơi đây thật sự là một viện bảo tàng của những vùng thiên nhiên đặc trưng. Đi sâu vào rừng thông, đột nhiên ta có thể nhận ra mình đang ở trong cánh "rừng cây khiêu vũ”. Giống y như đang say sưa trong một điệu nhảy huyền bí, những thân cây uốn lượn theo muôn hình kỳ lạ. Mãi cho đến nay các nhà khoa học vẫn chưa giải mã được điều bí ẩn của khu "rừng khiêu vũ" này.

Sau khi chiêm ngưỡng cảnh quan và thưởng thức hương thơm tinh khiết của cánh rừng thông xanh, chúng ta quay trở lại Kaliningrad. Có thể tha hồ dạo bước lang thang khắp các ngõ phố hàng giờ liền không chán, mỗi bước lại thêm bao khám phá và ấn tượng mới. Đôi khi có cảm tưởng như ta đang hiện diện trong chuyện cổ tích đời xưa, với những ngôi nhà gọn gàng trông như đồ chơi và góc phố cổ thật đa dạng và huyền diệu. Và hãy dành thì giờ ra ngắm hòang hôn ở biển! Đây chính là nơi mặt trời đi qua nước Nga, bắt đầu con đường cách xa chục ngàn cây số từ vùng Viễn Đông Kamchatka.