Kostroma nơi khởi nghiệp triều Romanov

....

© Photo: RIA Novosti

Trong chuyên mục “Những vùng Nga thân thương”, đài Tiếng nói nước Nga" tiếp tục giới thiệu với các bạn về những đô thị Nga cổ xưa, nay là trung tâm du lịch quốc tế. Hôm nay chúng tôi xin mời các bạn đến thăm Kostroma.

Thành phố trải ra bên bờ của hai con sông - dòng sông chính của châu Âu và Nga là Volga và dòng sông Kostroma  còn ít được biết đến. Chính tại đô thị cổ xưa này, trong tu viện Ipatiev hồi đầu thế kỷ 17 đã khởi đầu lịch sử triều đại Romanov của các Sa hoàng Nga cuối cùng.

Kostroma được tạo dựng vào thế kỷ XII dưới quyền cai quản của Đại quận công Yuri Dolgoruky. Thời hoàng kim của thành phố bắt đầu gắn với danh tính nhà quý tộc Tatar Chet. Trong thời gian đế quốc Mongol-Tatar xâm lăng xứ Nga, vị quí tộc này phục vụ nhà cầm quyền Nga. Tiến đến Kostroma, ông bị ốm nặng và đã nguyện thề rằng nếu chữa lành thì chắc chắn sẽ xây dựng một ngôi đền vinh danh thánh Ipatia mà ông mơ thấy trong một giấc chiêm bao. Chet quả thực đã bình phục nhanh chóng và lập tức bắt tay dựng lên tòa tu viện Ipatiev đồ sộ. Danh tính ông gắn với một trong những ngôi đền thờ trên địa phận tu viện.

Bà Svetlana Vinogradova  Giám đốc phụ trách Bảo tàng Lịch sử-Khảo cổ của Giáo hội cho biết: “Trong tu viện nhân kỷ niệm 400 năm triều đại Romanov sẽ phục hồi thánh đường Đức Mẹ đồng trinh Giáng thế. Tòa thánh đường đã được dựng  bằng gỗ ngay từ thời người sáng lập tu viện Chet còn mang tên rửa tội là Zakhary. Sau đó, thánh đường được xây dựng lại bằng đá. Bây giờ nhà thờ sẽ được phục dựng ở vị trí lịch sử ban đầu, bên cạnh nhà thờ Chúa Ba Ngôi”.

Nhân đây xin kể, gắn bó với địa điểm này cùng với nhà quý tộc Tatar, còn có gia tộc Godunov lừng lẫy,  những người từng chiếm giữ ngai vàng xứ Nga trước họ Romanov. Gia tộc Godunov sùng kính và đã cung hiến nhiều sản vật quí cho tu viện. Trong địa phận tu viện Ipatiev có nhà thờ tổ và hầm mộ của dòng họ Godunov. Tuy nhiên, đến thời triều đại Romanov kình địch với Godunov thì những mối liên hệ với tu viện này lại còn mật thiết hơn nữa. Romanov là họ hàng xa với Riurik, từng cai trị xứ Nga trong suốt 700 năm.

Vốn ngự trị trên ngai vàng Nga không lâu, nhà Godunov thường bị xem như là những kẻ tự phong và mới nổi. Vì âm mưu chống lại triều Godunov, phụ thân của Sa hoàng Nga tương lai là Feodor Romanov đã bị phát vãng đến Siberia, còn người vợ và các con thì tới tu viện Ipatiev. Và chính từ đây vào năm 1613, kiệt quệ bởi phải đối phó với cuộc xâm lược của ngoại bang Ba Lan cùng những mưu đồ nội bộ của giới quí tộc bản địa, Godunov đã đến cầu nguyện xin thiếu gia Mikhail Romanov 16 tuổi nhận lấy ngai vàng Nga. Đại diện trẻ tuổi của dòng họ Romanov đồng ý, cứu cha khỏi chốn lưu đầy tôn lên làm Thượng Phụ và bắt đầu cai trị xứ Nga, kết thúc Thời Tao loạn trong lịch sử Nga.

Tòa tu viện Ipatiev bằng đá trắng là một trong những kỳ quan đẹp đẽ và có bề dày lịch sử phong phú bậc nhất của nước Nga. Ở đây bảo tồn Hội đồng quí tộc triều Romanov, ngày nay có thể được thấy qua bộ sưu tập hiện vật triển lãm chủ đề "Tu viện Ipatiev – chiếc nôi của triều đại Romanov".  Ở chính trung tâm của tu viện là nhà thờ Chúa Ba Ngôi với một tượng thánh chạm khắc tuyệt đẹp bằng gỗ bồ đề. Bên cạnh là tháp chuông vươn cao. Chiếc chuông treo cao nhất và lớn nhất là món quà tặng của Hoàng tử Michael xứ Kent thuộc Anh quốc, là một trong những hậu duệ từ gia tộc Romanov. Còn trong khuôn viên những bức tường tu viện, tọa lạc trên lãnh thổ rộng lớn là Bảo tàng kiến trúc bằng gỗ, nơi có thể nhìn thấy những căn nhà cũ và giáo đường từ khắp vùng ven Volga.

Trên quảng trường trung tâm của Kostroma còn có Cung Khánh tiết. Vào thế kỷ 18-19, nơi đây nhộn nhịp những quầy hàng bán bánh nướng mật ong, các loại thịt và cá. Thương nhân từ khắp nước Nga đổ về đây với bao sản vật hàng hóa. Mé bên trái của thương xá và đến nay vẫn hoạt động là Hội chợ Phó-mát. Ở đó bày bán không chỉ riêng món phó-mát Kostroma nổi tiếng mà còn đủ mặt các sản phẩm sữa ngon lành từ những vùng miền khác nhau của nước Nga.

Chẳng ai rời khỏi Kostroma mà lại thiếu các sản phẩm từ cây lanh của vùng quê này. Những tấm trải bàn, khăn choàng, quần áo đẹp đẽ làm từ vải lanh, thứ vật liệu tự nhiên bền đẹp mang dấu ấn của miền đất ven hai dòng sông Nga hẳn sẽ phục vụ chủ nhân sở hữu trong nhiều năm dài.