Bảo tàng Địa chất Ural - Khoáng vật: Đặc tính dinh dưỡng và chữa bệnh

Khối hóa thạch. Photo: RIA Novosti

Có thể nói không quá rằng những cuộc triển lãm khác thường luôn là tấm danh thiếp của Bảo tàng Địa chất Ural ở Yekaterinburg. Bây giờ cũng vậy: chưa kịp khép lại đợt trưng bày "Mưa sao băng", lại đã mở ra triển lãm mới dưới tiêu đề hấp dẫn "Những khoáng chất có thể ăn và làm thuốc".

Khi khuyến khích thanh niên trí thức đương đầu với khó khăn trong học tập nghiên cứu, người ta hay nói một cách hình ảnh rằng: “Hãy kiên trì gặm nhấm tảng đá hoa cương khoa học!”. Thế nhưng liệu ta có thể thực sự dùng khoáng chất làm thực phẩm hay chăng?  Chẳng ai nhai  được đá hoa cương granite, nhưng còn những khoáng chất khác, hóa ra là có thể ăn. Mở đầu bộ sưu tập trong triển lãm mới tại Bảo tàng Địa chất Ural là muối mỏ halit, hoặc khác đi là clorua natri. Nó được sử dụng để sản xuất muối, là thứ khoáng chất mà theo tính toán của các nhà khoa học, một năm mỗi người trong chúng ta ăn hết khoảng 6-8 kg.

Lại có một số khoáng chất chúng ta vẫn hấp thụ mà không hề biết. Thuở xưa các thương nhân trộn vào các món hàng thể hạt nhỏ, thí dụ như bột, cả những khoáng chất mềm nhẹ như talc (bột tan) và barit. Còn thời  nay, trong các nhà máy sản xuất bánh kẹo, bột tan không hiếm khi được dùng rắc lên kẹo bánh cho khỏi dính vào nhau. Nói chung, nhiều khoáng chất có giá trị thực dụng, - ông Sergei Zayakin cán bộ Bảo tàng Địa chất Ural cho biết.

“Một trong những vị trí trung tâm trong  bộ hiện vật là các khoáng chất và đá núi, có khả năng  lọc và tẩy làm sạch nước, rất cần thiết trong đời sống hiện đại. Đó là loại khoáng chất như xialit có cấu trúc xốp cực mịn, chứa tiềm năng tích hợp giữ lấy hàng  loạt tạp chất bẩn khác nhau. Còn loại khoáng vật khác là đá lửa màu đen, theo niềm tin dân gian, nếu thả vào nước sẽ phát huy sức mạnh lọc sạch vì tự nó hút hết những chất có hại. Thời trước, người ta ngâm đá lửa đen xuống chậu nước dùng muối dưa chuột, cà chua, bắp cải, giữ cho những món dưa này để được lâu, không bị đóng váng mốc”.

Ông Sergei Zayakin nói tiếp, đáng chú ý là sau khi lọc bằng mẩu đá lửa đen – khoáng vật có màu như thế do sự hiện diện tra phộn các hợp chất hữu cơ -, nước có thể suốt thời gian dài không hỏng và không biến màu. Tại triển lãm Ural còn giới thiệu một khối tinh thể lớn thạch anh đồng chất có màu xanh dương. Kinh nghiệm dân gian đã biết về đặc tính chữa bệnh của nó từ lâu. Ở xứ Ấn Độ thời xưa, thứ khoáng vật đặc biệt này được dùng để chữa các bệnh về da và mắt. Y học Hy Lạp sử dụng đồng sunfat để điều trị điếc và viêm amidal. Từ thời cổ đại, người ta tin rằng nó có thể giúp chiến thắng cơn đau thần kinh tọa, viêm khớp, chữa lành những chỗ rạn gãy xương, chữa động kinh và nhiều bệnh khác.

Thu hút quan tâm đặc biệt của các vị khách thăm Triển lãm là các mẫu vật cổ sinh vật học - belemnites. Đó là di tích hóa thạch của vỏ ngoài động vật nhuyễn thể  có hình dáng giống như  con mực. Chúng từng sinh sống trong vùng biển ấm nước nông vào thời kỳ kỷ Jura và kỷ Phấn trắng. Trên các giá trưng bày ở Viện Bảo tàng Địa chất Ural còn có những mẫu khoáng vật mà niên đại từ 70 đến 150 triệu năm. Ở xứ Nga xưa những miếng hóa thạch này được gọi là "ngón tay quỉ”. Y học cổ truyền lấy belemnite đem mài thành bột để bôi chữa những vết thương ngoài da. Loại khoáng chất này luôn được dùng đến khi trị bệnh lao, còn vào cuối thế kỷ 19, qua thực nghiệm bác học Robert Koch đã thấy rằng belemnite thực sự ức chế được trực khuẩn lao không cho phát triển.

Khi kể về vô số khoáng chất có tính năng chữa bệnh thuốc và dùng làm thức ăn trưng bày trong triển lãm, cán bộ khoa học của Bảo tàng Địa chất Ural cũng đồng thời không quên nhắc nhở các vị khách tham quan rằng, không nên tự tiện sử dụng mà cần tham khảo ý kiến và chỉ định của các thầy thuốc.